Abuztuaren 31

Abuztuaren 31a gregoriotar egutegiaren urteko berrehun eta berrogeita hirugarren eguna da, 244.a bisurteetan. 122 egun falta dira urtea amaitzeko.

Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.

---

Gertaerak

• 1813 - Tropa ingeles eta portugaldarrek, Espainiaren aliatuak zirenak, Wellington jeneralaren lemapean Donostiari su eman zioten frantziarrak kanporatzeko.
• 1839 - Bergarako besarkadaren bidez, Lehen Gerra Karlistari amaiera eman zitzaion.
• 1888 - London hiriko Whitechapel barrutiko Buck's Row kalean Mary Ann Nichols andrearen gorpua aurkitu zuten; Jack Tripa-ateratzailearen lehenbiziko erailketa izan zen.
• 1928 - Turkiak alfabeto arabiarra alde batera utzi eta latindarra onartzea adostu zuen.
• 1939 - Alemania naziak irrati-estazio bati egindako eraso poloniarra aipatu zuen, Hitlerri biharamunean Polonia erasotzeko aitzakia emanez eta horrekin Bigarren Mundu Gerra hasiz.
• 1957 - Malaysiak Britainia Handiarekiko independentzia lortu zuen.
• 1961 - Espainiak Marokon zituen azken tropak erretiratu zituen.
• 1962 - Trinidad eta Tobagok independentzia politikoa lortu zuen.
• 1986 - Admiral Nakhimov bidaiari ontzi sobietarra Itsaso Beltzean hondoratu zen Pyotr Vasev kargaontziarekin talka egin ondoren, 398 bidaiari hil zirelarik.
• 1991 - Kirgizistanek SESBrekiko independentzia aldarrikatu zuen.
• 1994 - IRAk su etena iragarri zuen.
• 1997 - Diana Spencer Galesko printzesa auto istripuz hil zen Parisen.
• 2006 - Eusko Alkartasunak EAJrekin koalizioan ez joatea erabaki zuen, barne bozketa baten ondoren.

Arte eta kultura

• 2006 - Edvard Munchen Garrasia, 2004ko abuztuaren 22an ostua, polizia norvegiarrak berreskuratu zuen sarekada batean.

Zientzia eta teknologia

• 1897 - Thomas Alva Edisonek kinetoskopioa patentatu zuen, lehen zine proiektagailua.
• 1998 - Ipar Koreak Kwangmyongsong-a jaurtiki zuen, bere lehen satelitea.

Kirolak

• 1972 - Bobby Fischer munduko xake txapeldun bihurtu zen, Boris Spassky sobietarraren aurka.

Jaiotzak

• 12 - Kaligula, enperadore erromatarra.
• 161 - Komodo, enperadore erromatarra.
• 1569 - Jahangir, enperadore indiarra (h. 1627).
• 1663 - Guillaume Amontons, fisikari eta instrumentugile frantziarra (h. 1705).
• 1797 - Ramon Castilla, presidente peruarra.
• 1811 - Théophile Gautier, poeta eta nobelagile frantziarra (h. 1872).
• 1821 - Hermann von Helmholtz, fisikari alemaniarra (h. 1894).
• 1831 - Ramon Artola, euskal idazlea. (h. 1906)
• 1834 - Amilcare Ponchielli, konpositore italiarra.
• 1843 - Georg von Hertling, Alemaniako kantzilaria (h. 1919).
• 1870 - Maria Montessori, hezitzaile italiarra (h. 1952).
• 1878 - Frank Jarvis, atleta estatubatuarra (h. 1933).
• 1913 - Bernard Lovell, astronomo britainiarra.
• 1913 - Ambros, El Capitán Trueno-ren sortzaile grafikoa (h. 1992).
• 1914 - Richard Basehart, aktore estatubatuarra (h. 1984).
• 1916 - Daniel Schorr, kazetari estatubatuarra.
• 1918 - Alan Jay Lerner, konpositore estatubatuarra (h. 1986).
• 1924 - Buddy Hackett, aktore estatubatuarra (h. 2003).
• 1928 - James Coburn, aktore estatubatuarra (h. 2002).
• 1935 - Frank Robinson, beisbol jokalaria.
• 1945 - Van Morrison, musikagile irlandarra.
• 1945 - Itzhak Perlman, biolinista israeldarra.
• 1949 - Richard Gere, aktore estatubatuarra.
• 1954 - Antonio Resines, aktore espainiarra.
• 1956 - Masashi Tashiro, telebistako artista eta abeslari japoniarra (Rats & Star).
• 1958 - Edwin Moses, atleta estatubatuarra.
• 1959 - Enrique Villarreal El Drogas, nafar abeslari eta baxujolea, Barricada musika taldeko kidea.
• 1960 - Hassan Nasrallah, Hizbullahko liderra.
• 1977 - Craig Nicholls, rock musikaria.
• 1982 - Pepe Reina, futbolari espainiarra.

Heriotzak

• 1422 - Enrique V.a Ingalaterrakoa, erregea (j. 1387).
• 1688 - John Bunyan, idazle ingelesa (j. 1628).
• 1867 - Charles Baudelaire, poeta frantziarra.
• 1869 - Mary Ward, zientzialari irlandarra eta auto-istripuz hildako lehen pertsona (j. 1827)
• 1941 - Marina Tsvetaeva, poeta errusiarra (j. 1892).
• 1963 - Georges Braque, margolari eta eskultore frantziarra.
• 1969 - Rocky Marciano, boxeolari estatubatuarra (j. 1923).
• 1973 - John Ford, zine zuzendari estatubatuarra.
• 1979 - Sally Rand, aktoresa eta dantzari estatubatuarra (j. 1904).
• 1986 - Henry Moore, eskultore ingelesa. (j. 1898).
• 1986 - Urho Kekkonen, presidente finlandiarra.
• 1997 - Diana Spencer, Galesko printzesa.
• 2002 - Lionel Hampton, jazz musikari estatubatuarra (j. 1908).
• 2003 - Mario Onaindia, euskal politikaria (j. 1948).
• 2010 - Laurent Fignon frantziar txirrindularia 50 urteko adinarekin minbiziaz hil da. (j. 1960)

Jaiak eta urteurrenak

Santuak: Etxaun, Markos, Nonato, Ramon eta Rufina.

• Elkartasunaren nazioarteko eguna.

Abuztuaren 30 | Urteko egutegi | Irailaren 1