Aiara

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Aiara

 Araba
Aiarako udaletxea arespalditzan.jpg
Izen ofiziala Aiara / Ayala
Estatua
Erkidegoa
Lurraldea
Eskualdea
Espainia
Euskal Autonomia Erkidegoa
Araba
Aiaraldea
Alkatea Josu Artetxe (Bildu)
Herritarra Aiarar
Koordenatuak 43°5′0″N 3°3′47″W / 43.08333°N 3.06306°W / 43.08333; -3.06306Koordenatuak: 43°5′0″N 3°3′47″W / 43.08333°N 3.06306°W / 43.08333; -3.06306

Alava municipalities Ayala.JPG

Eremua 140,85 km2
Distantzia 46 km Gasteiza
Posta kodea 01476
Biztanleria 2.846 bizt. (2013)
Dentsitatea 20,21 bizt./km²
http://www.aiarakoudala.com

Aiara (ofizialki Aiara / Ayala) Arabako ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Gasteiztik 46 bat kilometrora dagoena. Udalerriak Arespalditza du herriburu, eta beste 22 herriz ere osatua dago; populatuena Luiaondo da.

Aiaraldeko eskualdea osatzen du Amurrio, Artziniega, Okondo eta Laudio udalerriekin batera.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aiarak mugakide ditu iparraldean Gordexola (Bizkaia), hegoaldean Merindadeak (Burgos) eta Urduña (Bizkaia), hego-ekialdean Amurrio, ipar-ekialdean Okondo eta Laudio, eta mendebaldean Artziniega eta Burgosko probintziako Merindadeak.

Inguru naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gorobel mendilerroa udalerriaren hegoaldean dago, Burgosko probintziako Merindadeen eskualdetik banatzen duela.

Ikustekoa da Soxotik gertu dagoen Peñaladros izeneko ur-jauzia, 25-30 metroko garaiera duena.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historikoki garrantzi handia izan du, batez ere Erdi Aroan, azken hamarkadetan gainbehera badator ere. Gaur egun 3.000 biztanlera ere ez da heltzen udalerri osoa.

Historiaurreari dagokionez, hiru trikuharri aurkitu dira Aiaran; haietariko bi Añesen, eta Menoion bestea. K. a. XXV. mendekoak omen dira.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aiara udalerria 24 herriz osatua dago:

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritzari lotutako udalerria izanik, Aiarak ez zuen gora-behera demografiko handirik izan XX. mendean. Mende horren bigarren erdialdean beherakada txiki bat izan zuen, baina XXI. mendearen hasieran biztanleak irabazi zituen.

Aiarako biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Bildu koalizioko Josu Artetxe hautatu zuten alkate.

Aiarako udalbatza

Alderdia Zinegotziak Boto kopurua[1]
Bildu
4
609 (%38,08)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
4
477 (%29,92)
Aiara Batuz
2
356 (%22,70)
Alderdi Popularra (PP)
1
130 (%06,04)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
-
52 (%3,26)

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Negorta dorretxea, Zuhatzan.

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XIX. mendera arte ibarreko herri batzuetan euskara mantendu egin zuten, baina hortik aurrera gainbehera handia gertatu da Aiaran. Gaur egun, aiararren ia laurdena euskalduna da, eta haiek biltzeko asmoz Hogeitalau Euskara Elkartea sortu zuten.

Aiarar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Aiara Aldatu lotura Wikidatan


Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Euskal Herriko Wikiatlasa