Aldude

Artikulu hau Nafarroa Behereko udalerriari buruzkoa da; ibaia gaitzat duena beste hau da: Aldude (ibaia)

Aldude
Nafarroa Beherea
Aldudeko eliza.
Izen ofiziala	Aldudes
Estatua Eskualdea Departamendua Barrutia Kantonamendua	Frantzia Akitania Pirinio Atlantikoak (64) Baiona Baigorri
Alkatea	Peio Setoain (2008-2014)
Herritarra	Aldudar
Koordenatuak	43°5′43″N 1°25′32″W
Eremua	23,27 km2
Garaiera	345-1000 m
Posta kodea	64430
INSEE kodea	64016
Biztanleria	378 bizt
Dentsitatea	16,24 bizt/km²

Aldude Nafarroa Behereko udalerria da, Baigorri-Ortzaize eskualdean kokatua.

Geografia

Esnazu auzoa

Baigorriko eskualdean dago kokaturik udalerria, mendi garaiez inguraturik: Adi (1.459) eta Iturrunburu (1.291) aipagarrienak izanik.

Urepele eta Bankarekin batera Kintoa osatzen du, Espainiak eta Frantziak elkarrekin dituzten larreak.

Etxeak eta Auzoak

• Kamukegi
• Zelaia
• Legarra
• Labiarin
• Esnazu
• Sarastegi
• Kinto

Udalerri mugakideak

• Banka ekialdean
• Urepele hego-ekialdean

• Nafarroako Foru Erkidegoarekin da mugakidea mendebalde (Baztan) eta hego-mendebaldean (Erroibar).

Historia

Aldudeko seinalea.

Presio demografikoak eta garapen ekonomikoak lagundu zuten XVI. mendean herriaren sorrerara, Baigorriko familien oinordeko ez ziren seme-alaben eskutik. Parrokia 1793. urtean eraiki zen.

Demografia

Biztanleriaren bilakaera 1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851 - 1.320 1.675 2.187 2.329 2.391 2.832 2.885 2.824 1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896 2.760 1.328 1.226 1.195 1.179 1.197 1.261 1.196 1.152 1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954 1.077 1.042 1.008 961 976 984 960 930 851 1962 1968 1975 1982 1990 1999 - - - 807 718 586 483 433 395 - - -

Ondasun nabarmenak

Aldudeko eliza

• Herriko plaza, elizaren eta herriko etxearen artean, pilotaleku izan zen XIX. mendetik 1952 arte. Bertan, laxoa izeneko pilota jokoa egiten zen, eskularruz hornitua eta hormarik gabe.
• Iguxkagerrea baserria: XVIII. mendekoa
• Joalginenborda: XIX. mendekoa
• Menementa baserria: XIX. mendekoa
• Harrespilak: hiru Argibel izeneko lekuan.
• Jasokundeko kapera: Esnazun, XIX. mendekoa. Kultura Ministerioak sailkatutako eskulturak ditu.
• Eliza: Maximilien enperadorearen arrosarioa dago bertan.
• Hilerrian XIX. mendeko hilarriak daude, bi 1805koak.

Hedabideak

• Kanaldude.

Aldudar ezagunak

• Ernest Bidegain (1922-), idazlea.

Kanpo loturak

• (Euskaraz)(Frantsesez) Kanalduderen webgunea