Andalustar arabiera

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Andalustar arabiera
لهجة أندلسية
Non mintzatzen den: Iberiar penintsula
Hiztunak:
Hizkuntza familia: Afro-Asiatikoa

 Semitikoa
  Hego-Erdikoa
    Arabiera
       Magrebiarra 

Estatus ofiziala
Hizkuntza ofizialtzat duten lurraldeak: Al-Ándalus caligrafía árabe.png Al-Andalus
Erakunde araugilea:
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1: ez du
ISO 639-2:
ISO 639-3: xaa

 

Califato de Córdoba-1000.png
 

Andalustar arabiera Al-Andalusen IX. eta XVII. mendeen artean mintzaturiko arabiera dialektoa izan zen. Moriskoak Iberiar penintsulatik kanporatuak izan zirenean, hizkuntza hil bilakatu zen. Hala ere, oraindik andalustar musika jotzen da, eta eragina izan du Tetuan, Fes, Rabat, Tanger edo Cherchelleko hizkeretan.[1]

Era berean, eragina izan du mozarabiar hizkuntzaren, gaztelaniaren, katalanaren, portugesaren eta marokoar arabieraren sorkuntzan.

Bere une gorenean, hau da, XI. eta XII. mendeen artean, 5-7 milioi hiztun artean izan zituen. Badira X. mendeko hitz solteak arabiera klasikoaren zenbait testutan, eta XI. mendetik aurrera testu osoak. Azkenekoz XVII. mendean Valentzian idatziko eskutitz batean ageri da.[2]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Andalustar arabiera Iberiar penintsulan IX. eta XVII. mendeen artean hitz egin zen. XI eta XII. mendeetan lortu zuen hiztun kopuru handiena, 5-7 milioi lagun gutxi gorabehera. Geroago, gutxiengo musulman taldeetan mintzatu zen, kanporatu zituzten arte.[3]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez) Kees Versteegh, et al. Encyclopedia of Arabic Language and Linguistics, BRILL, 2006.
  2. (Alemanez)  Singer, Hans-Rudolf (1981), «Zum arabischen Dialekt von Valencia», Oriens (Brill) (27): 317–323, doi:10.2307/1580571, http://jstor.org/stable/1580571 .
  3. (Gaztelaniaz)«El dialecto árabe andalusí y el origen del aljamiado», Centro de Estudios Moriscos de Andalucía.
Hizkuntza Artikulu hau hizkuntzei buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.