Antzin

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Antzin

 Nafarroa Garaia

Antzingo armarria

Izen ofiziala Ancín <> Antzin[1]
Estatua
Erkidegoa
Merindadea
Eskualdea
Espainia
Nafarroako Foru Erkidegoa
Lizarrako merindadea
Lizarrerria
Alkatea Javier Dallo Díaz de Zerio (Lazagorri, indep.)
Herritarra antzindar
Koordenatuak 42°39′22″N 2°11′20″W / 42.65611°N 2.18889°W / 42.65611; -2.18889Koordenatuak: 42°39′22″N 2°11′20″W / 42.65611°N 2.18889°W / 42.65611; -2.18889

Navarra - Mapa municipal Ancin.svg

Eremua 8,80 km2
Garaiera 488 m
Distantzia 60 km Iruñera
Posta kodea 31281
Biztanleria 374 bizt. (2012)
Dentsitatea 42,5 bizt./km²
http://www.ancin-antzin.org/

Antzin[2] Nafarroako udalerria da. 2012ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 374 biztanle ditu. Bi herrik osatzen dute udalerri hau, Antzinek eta Mendilibarrik.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria, Nafarroako hiriburutik 60 kilometrora dago, Lizarrako merindadearen mendebaldean. Herria, NA-132A errepideak zeharkatzen du Murieta-Acedoko norabidean.

Antzinek, Murietarekin egiten du muga ekialdean, Mendazarekin mendebaldean, Lokizgo mendizerrarekin iparraldean, eta Legaria eta Piedramillerarekin hegoaldean.

Klima eta landaredia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzinek klima mediterraniarra eta azpimediterraniarraren arteko trantsiziozko klima dauka. Uda garaian bi hilabete lehor izaten dira, eta prezipitazioak udaberri eta udazkenean pilatzen diren arren, urteko batez besteko prezipitazioak ez dira klima mediterraniarrean bezain urriak, 700-800mm inguru Antzinen. Batez-besteko tenperatura 10 eta 12 gradu artekoa da.

Nekazaritzaren eragina dela eta, jatorrizko basoen azalera ia guztia galdu da gaur egun.

Estazio meteorologikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrigunearen kanpoaldean, Valdegako lur ureztagarrietatik gertu, eta itsasoaren mailatik 469 metrora, Nafarroako gobernuak jarritako estazio meteorologikoa dago.[3]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herriaren historiari buruzko datuak urriak dira. XIII. mendean Antzin Berruezako eskualdeko herrietako bat zen, baina XIV. mendean Antzin, Ega haranari gehitu zitzaion. Erdi Arotik XIX. mendera arte jaurerri izan zen, eta 1846ean independentzia eskuratu zuen, udaletxe propioa lortuz.

XIX. mendearen erdialdean eginiko erreforma administratiboan, Mendilibarri izeneko kontzejua ere Antzini batu zitzaion. Erdi Aroko dokumentuetan Mendiriberri eta Mendiliberr izenekin ere aipatzen da. Mendilibarri, Antzinen moduan, Ega haraneko udalerri izan zen XIX. mendera arte.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

San Fausto eliza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzingo San Fausto eliza, estilo gotiko-pizkundetarrekoa da. XVI. mendean eraiki eta XVIII. mendean handitu zen, sakristia eta elizaren goikaldea zaharberrituz. Lau zatitan banaturiko nabe bakarra dauka. Erretaula nagusia, estilo neo-gotikokoa, jatorrizko erretaula erromanista ordezkatzeko egin zuen Troasko Juan lizarrarak.

Eliza barruan Erdi Aroko bataiarri bat ageri da.

San Roman baseliza eta tren geltokia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Estilo modernoko eraikin txiki eta karratua da. Antzina hondatutako baseliza baten arrastoen gainean eraiki zen eta barruan Karmengo Ama Birjinaren irudia eta San Romanen margolana daude. Baselizaren ondoan, XIX. mendearen amaieran eraikitako burdinbidearen geltokia dago. Anglo-Vasco-Navarro trenbidea bertan behera geratu zenetik, geltokia udalaren eraikintzat erabiltzen da.

Geltokia, bigarren mailakoa izan arren, dorre karratuaren itxura dauka. Beheko solairuan biltegia, bulegoak eta txarteldegia zeuden, eta goiko solairuetan etxebizitzak. Geltokia 1925ean eraiki zuen Tomas Urbinak, eta lanek 58.842 pezetako kostua izan zuten.

Zubia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzingo udalerrian 1870eko lau arku dituen harlankaitzezko harrizko zubi bat dago. Ondorengo hamarkadetan, porlanezko egiturarekin berriztutakoa.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzingo biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
309 311 339 360 460 518 483 473 354 307 293 364 373

2008ko erroldaren arabera, 59 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %16,39a (Nafarroako batez bestekoaren gainetik).

Garraiobide eta azpiegiturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Autobus garraioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Estellesa eta Pinedo autobus konpainiek, Lizarra eta Iruñarekiko autobus zerbitzua eskaintzen dute.

La Estellesa autobus konpainiak esaterako Aguilar Kodes eta Iruñea bitarteko autobus linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu dauzka Aguilar Kodesko norantzan eta lau zerbitzu kontrako norabidean. Linearen ibilbidea honakoa da:

Goi-tentsio dorreak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2003an elektrizitatearen Espainiako kudeatzaile publikoa den Red Eléctricak Castejón eta Gasteiz artean 400.000 volteko goi-tentsio linea bat eraikitzeko proiektua proposatu zuen. Proiektu horren arabera 46 metroko goi-tentsio dorreak eraikiko ziren Lizarraldeko hainbat udalerri zeharkatuz[4]. 2008an proiektuaren aurkako talde bat sortu zen, eta 2010eko urtarrilaren 31n proiektuaren inguruko bozketa antolatu zen Arabako bost herri eta Nafarroako hogei herritan. Ezezko botoak %98,9 izan ziren[5].

Kirolak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzinek kiroldegia, estalitako eta ageriko frontoia, futbol zelaia, eta udal piszinak dauzka.

Hezkuntza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • San Fausto Ikastetxe publikoa

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateen zerrenda
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995 José Antonio Martínez Dallo Agrupación Independiente de Ancín
1995-1999 Luis Javier San Félix Dallo Agrupación Independiente de Ancín
1999-2003 Jon Iriberri Berroztegieta Agrupación Fuente del Encino-Los Verdes
2003-2007 Javier Ibáñez Iriarte Candidatura Independiente Ancín
2007-2009[6] Javier Ibáñez Iriarte Iraldea
2009-2011 Francisco Javier Lizarraga Mansoa Iraldea
2011- Javier Dallo Díaz de Zerio Lazagorri

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzingo alkatea "Agrupación Independiente Iraldea (AII)" herri ekimeneko Javier Ibáñez Iriarte atera zen 2007ko udal hauteskundeetan. Udaleko zazpi zinegotziak lortu zituen taldeak, eta hortaz gehiengo absolutua udalean. Baliogabeko botoak 13 izan ziren (emandako guztien %7,60a) eta zurizko 13 boto izan ziren (botoen %8,23a). Abstentzioa %36,67koa izan zen.

Antzingo Udala (2007)
Alderdia Botoak Zinegotziak
Iraldea 145 7

2011n aurkezten bakarra izan zen Agrupación Independiente Lazagorri zerrendako Javier Dallo Díaz de Zerio aukeratu zuten alkate.

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • HELBIDEA: Geltokiaren Kalea, 21

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Antzin eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %3,14k zekien euskaraz hitz egiten.

2009ko urtarriletik Antzingo udalerriaren izen ofiziala Ancin <> Antzin da[7].

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzingo jaiak uztaileko azken larunbataren inguruan ospatzen dira, Karmengo Amaren omenez. Bi hilabete beranduago, urriaren 13an, "jai-txikiak" ospatzen dira, eta azkenik azaroaren 30ean, Mendilibarriko San Andresen omenezko ospakizuna.

Zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzin-Ameskoako Zerbitzu Sozialen Mankomunitatea, zaborra bildu, ura hornitu eta bestelako zerbitzuez arduratzen da Antzin eta eskualdeko beste hainbat herritan.

Herri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa


Antzin
Navarra - Mapa municipal Ancin.svg
Antzin | Mendilibarri