Arango harana
- Artikulu hau Lleidako haranari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus Aran.
|
Val d'Aran |
|
|---|---|
| Azalera | 633,60 km² |
| Biztanleria | 10,194 (2008) |
| Dentsitatea | 16,09 bizt / km² |
| Udalerriak | 9 |
| Herririk handiena | Vielha e Mijaran (5.710 biztanle) |
| www.aran.org | |
Aran harana (araneraz ofizialki Val d'Aran, katalanez Vall d'Aran) Kataluniako ipar-mendebaldeko eskualdea da, Pirinioetan eta Lleida probintzian dagoena. Okzitaniako lurraldea da.
620.47 km²-ko eskualde honetan 9.815 lagun bizi dira (2007) eta 9 udalerri daude. Biztanle dentsitatea 196.14 biz/km²-koa da. Hiriburua Vielha da (5.385 biztanle).
Eduki-taula |
Mugakideak [aldatu]
Iparraldetik Frantziarekin du muga, hego-mendebaldetik Huescarekin (Aragoi), hegoaldetik Goi Ribagorza eskualde katalanarekin eta ekialdetik Pallars Sobiràrekin.
Udalerriak [aldatu]
- Vielha e Mijaran: 5.385 biztanle (2007).
- Naut Aran: 1.716.
- Bossost: 1.115.
- Les: 944.
- Es Bordes: 241.
- Vilamos: 184.
- Canejan: 104.
- Arres: 65.
- Bausen: 61.
Inguru naturala [aldatu]
Ekialdeko Pirinioetan kokaturik, Comaloforno (3.033 m), Besiberri Nord (3.014 m), Punta Alta (3.014 m), Feixan (2.955 m), Colomers (2.9333 m), Forcanada (2.883 m), Mauberme (2.880 m) eta Montardo (2.833 m) mendirik altuenen artean ditugu.
Bestalde, Garona eta Noguera Pallaresa ibaiak eskualde honetan sortzen dira.
Hauek dira inguru honetan desagertzear dauden animalia espezieak: hartz arrea (Ursus arctos), eper zuria (Lagopus mutus), ahuntz kataluniarra, sargantana aranesa (Lacerta aranica) eta ugatza (Gypaëtus barbatus).
Politika [aldatu]
Kataluniako Generalitateak eskualde honetako Conselh Generau d'Aran izeneko gobernuari hainbat eskumen berezi laga dizkio.
Hizkuntzak [aldatu]
Hizkuntza ofizialak aranera, katalana eta gaztelania dira. Gaur eguneko hizkuntzaren ikuspegitik, Aran harana Okzitaniako zati da.
Teoria onartuen arabera, Val d´Aran izena euskaratik dator, Aran horrek zuzenean haran esan nahi baitu, hau da, tautotoponimoa da.
Bestalde, Val d´Aranen zenbait euskal toponimo mantendu dira.
Ikus, gainera [aldatu]
Kanpo loturak [aldatu]
- (Katalanez)(Okzitanieraz) Arango Kontseilu Orokorra
- Arango turismoa
| Okzitaniako lurraldeak | ||
|---|---|---|
|
Frantzian: Allier • Ardeche • Aveyron • Aude • Alpe Garaiak • Proventza Garaiko Alpeak • Itsas Alpeak • Ariege • Bouches-du-Rhone • Cantal • Cher • Charente • Correze • Creuse • Dordoina • Drome • Herault • Gard • Garona Garaia • Gers • Gironda • Indre • Isere • Landak • Loira • Loira Garaia • Lozere • Lot • Lot-eta-Garona • Pirinio Atlantikoak • Pirinio Garaiak • Ekialdeko Pirinioak • Puy-de-Dome • Tarn • Tarn-eta-Garona • Var • Vaucluse • Vienne • Vienne Garaia Espainian: Arango harana (Katalunia) Italian: Turin • Cuneo (Piemonte) • Guardia Piemontese (Calabria) • Liguria Monakon: Monako |
||
| Okzitaniako eskualde historikoak | ||
|---|---|---|
|
La Gàrdiako barrendegia |
||
| Kataluniako eskualdeak | ||
|---|---|---|
|
Alt Camp • Alt Empordà • Alt Penedès • Alt Urgell • Alta Ribagorça • Anoia • Bages • Baix Camp • Baix Ebre • Baix Empordà • Baix Llobregat • Baix Penedès • Baixa Cerdanya • Barcelonès • Berguedà • Conca de Barberà • Garraf • Garrigues • Garrotxa • Gironès • Maresme • Montsià • Noguera • Osona • Pallars Jussà • Pallars Sobirà • Pla de l'Estany • Pla d'Urgell • Priorat • Ribera d'Ebre • Ripollès • Segarra • Segrià • Selva • Solsonès • Tarragonès • Terra Alta • Urgell • Arango harana • Vallès Occidental • Vallès Oriental |
||