Ardenetako gudua

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Ardenetako gudua
Mendebaldeko FronteaBigarren Mundu Gerra
Bulge stvithroad 1945jan24 375.jpg

Amerikar soldaduak Ardenetako basoan
Data 1944ko abenduaren 16tik 1945eko 25era
Lekua Ardenak, BelgikaBelgika eta LuxenburgoLuxenburgo
Emaitza Aliatuen garaipena
Gudulariak
 AEB
 Erresuma Batua
 Kanada
Alemania III. Reicha
Buruzagiak
Ameriketako Estatu Batuak Dwight David Eisenhower
Ameriketako Estatu Batuak Omar Bradley
Ameriketako Estatu Batuak Courtney Hodges
Ameriketako Estatu Batuak Anthony McAuliffe
Ameriketako Estatu Batuak George Patton
Erresuma Batua Bernard Montgomery
Alemania Walter Model
Alemania Gerd von Rundstedt
Alemania Hasso von Manteuffel
Alemania Sepp Dietrich
Alemania Erich Brandenberger
Alemania Adolf Hitler
Indarrak
-840.000+ soldadu
-424 tanke
-500.000 soldadu
-500 tanke
Galerak
~90.000 hildako, zauritu edo desagertu ~91.000 hildako, zauritu edo desagertu

Ardenetako gudua, ingelesez Bulgeko gudua izenez ere ezaguna, Bigarren Mundu Gerrako gudu ospetsu bat dugu, 1944ko abenduaren 16tik 1945eko urtarrilaren 25era jazo ziren hainbat operazio militarrek osatzen dutena. Izenak dioen bezala, borrokaldia Ardenetan garatu zen, Frantzia, Belgika eta Luxenburgok elkarbanatzen duten basoz jositako eskualdean, hain zuzen ere. Gudua abenduaren 16an hasi zen, alemaniar armadak aliatuen posizioen aurkako ustekabeko ofentsiba bati ekin zionean. Hirugarren Reicharen helburua, aliatuen fronte-lerroa erdibitzea zen, eta horrela Antwerp belgiar hiria hartzea, sektore horretan zeuden lau ejertzito aliatu inguratu eta suntsituz eta etsaia, bere hornidura gune nagusiena gabe utziz. Modu horretan, indar aliatuak oso kaltetuak geratuko ziratekeen, eta Alemaniak, Ardatzeko gainontzeko kideekin batera, bake-itun bat sinatzera behartuko zituzkeen, bere ofentsiba gaitasun guztia, gainera zetorkion Ekialdeko Frontean ipini ahal izateko.

Ardenetako ofentsiba, isiltasun osoan prestatu zuten alemaniarrek, irrati bidezko komunikazioak ere ekiditeraino. Nahiz eta Ultra informazio zerbitzuak alemaniarren eraso bat aurreikusi, eta Estatu Batuetako Hirugarren Ejertzitoak tamaina handiko ofentsiba bat espero izan, erasoa ustekabe handi bat izan zen aliatuentzat. Honi guztiari, aliatuen hasiera bateko gehiegizko konfidantza sentsazioa, beren ofentsiba planekiko gehiegizko arreta eta egindako aire-errekonozimendu kaxkarra gehitu zitzaizkion, alemaniarren erasoa erraztu zuten faktoreak, zalantzarik gabe. Honez gain, egun hartan eguraldi petrala zegoen, aliatuen hegazkin gehienak ezin izan zutelarik babes egoki bat ematera aireratu. Bitartean, alemaniarrek, aliatuen lerroko erdialdean gune ahul bat erasotu eta hautsi zuten, amerikarren Lehenbiziko Ejertzitoaren sektorean, aurreratze nabarmen bat lortuz. Modu honetara, Wehrmachtak ia Antwerperaino heltzen zen ateragune bat (ingelesez bulge) lortu zuen frontean, aliatuek kontrolaturiko zonaldean sartzen zena bete-betean.

Amerikarren aldetik, heriotza gehienak borrokaldiaren lehenbiziko hiru egunetan gertatu ziren, Infanteriako 106. Dibisioko hiru erregimenduetarik bik, beren burua errenditu behar izan zutelarik. Estatubatuarrentzat ardenetakoa izan zen Bigarren Mundu Gerrako gudurik odoltsuena, 19.000 hil baitziren. Edonola ere, alemaniarrek ez zituzten erdietsi ofentsibaren hasieran finkatu zituzten helburuak, eta hurrengo asteetan, aliatuek gogor kolpatu zituzten alemaniarrek irabazi berri zituzten posizioak. Alemaniarrek, azkenik, atzera egin behar izan zuten, Siegfried Lerrora arte. Gainera, borroka-esperientzia handia zuten unitate alemaniar asko oso kaltetuak suertatu ziren, nola gizon hala material aldetik.

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ardenetako gudua Aldatu lotura Wikidatan