Arellano

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Arellano

 Nafarroa Garaia
Arellanoko Herriko Plaza eta elizaren ikuspegia.
Arellanoko Herriko Plaza eta elizaren ikuspegia.

Arellanoko armarria

Izen ofiziala Arellano
Estatua
Erkidegoa
Merindadea
Espainia
Nafarroako Foru Erkidegoa
Lizarrako merindadea
Alkatea Pedro Luis González Castillo
(Untzizu[1], indep.)
Herritarra arellanoar
Koordenatuak 42°36′21″N 2°2′48″W / 42.60583°N 2.04667°W / 42.60583; -2.04667Koordenatuak: 42°36′21″N 2°2′48″W / 42.60583°N 2.04667°W / 42.60583; -2.04667

Arellanomapa.PNG

Eremua 16,80 km2
Garaiera 642 m
Distantzia 58 km Iruñera
Posta kodea 31263
Biztanleria 207 bizt. (2012)
Dentsitatea 12,32 bizt./km²
http://www.villadearellano.org

Arellano[2] Nafarroako udalerria da, Lizarrako merindadekoa. Iruñetik 58 kilometrora dago. 2012ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 207 biztanle zituen.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria Nafarroa Garaiko mendebaldean kokatzen da, N-122 errepidea Lizarra-Andosilla norabidean hartu eta gero.

Arellanok Deikaztelurekin egiten du muga iparralde, ekialde eta hegoaldean, eta Arroitzekin mendebaldean. Herria bi zatitan banatzen da, goiko eta beheko auzoak. Goiko auzoa Erdi Aroko antzinako herriaren gunea da, elizaren inguruan antolaturiko kale estu eta aldapatsuekin. Beheko auzoa ondorengo mendeetan eraiki zen eta kaleak, oro har, zabalagoak dira.

Klima eta landaredia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arellanoko klima mediterraneoa da, dena den, zenbat eta iparralderago egin, tenperatura gutxitu eta prezipitazioak handitu egiten dira. Urteko batez besteko tenperatura 8 eta 12 gradu bitartekoa da eta prezipitazioak 500 eta 800mm bitartekoak. Urteroko egun euritsuak 60-80 dira herrigunean, eta 100 udalerriaren iparraldeko gune menditsuagoan.

Landaredia mediterraneoa da oro har, eta azpimeditarraneoa iparraldean. Ametzak eta arteak dira zuhaitzik ugarienak, eta gizakiaren eragina izan baino lehen, udalerriaren gehiena estaltzen zuen, ustez.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Untzizuko Ama Birjinaren baseliza.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arellanoko biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
570 610 565 510 516 527 481 427 307 245 220 190 188

2008ko erroldaren arabera, 22 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %14,80 (Nafarroako batezbestekoaren gainetik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateen zerrenda
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007 Pedro Luis González Castillo Untzizu
2007-2011 Pedro Luis González Castillo Untzizu
2011-2015 Pedro Luis González Castillo Untzizu

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azken urteetan Arellanoko alkatea Untzizu elkarte independenteko (AIU, Agrupación Independiente Untzizu) Pedro Luis González Castillo da. 2007an AIUk aukeratu ziren bost zinegotzietatik lau lortu zituen, gehiengo osoa udalean. Bi boto zuri izan ziren (%1,47), eta baliogabeko botoak bost (%3,55). Abstentzioa %16,57koa izan zen.

Arellanoko Udala (2007)
Alderdia Botoak Aukeratua?
Santiago Garro Bengoetxea (AIU) 80 Bai
Santiago de Goñi Busto (AIU) 78 Bai
Pedro Luis González Castillo (AIU) 78 Bai
Jose Ignacio Ibañez Bengoetxea (AIU) 69 Bai
Ismael Busto Lukin (AIM) 45 Bai


2011n Untzizu izan zen zerrenda bakarra; 4 hautagaiak zinegotzi bihurtu ziren eta González Castillok segitzen du alkate.

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udaletxea Parrako plazan dago, eta eraikinak laukizuzen itxura dauka. Erabilera anitzeko egiturak hiru solairu dauzka. 1990eko hamarkadan berrikuntza lanak egin ziren Nafarroako Gobernuaren laguntzaz, 23,6 milioi pezeta gastatu ziren. Udalak alkatea eta lau zinegotzi dauzka.

  • HELBIDEA: Parrako Plaza z/g

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Arellano eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %7,41ek zekien euskaraz hitz egiten.

Zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arellano Allo, Arellano, Arronitz, Deikaztelu eta Leringo Oinarrizko Zerbitzu Sozialen Mankomunitateko kidea da. Eta horrez gain, "Aberin-Arellano-Morentin Mankomunitateko" kidea ere bada.

Arellanoar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Arellano Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa