Azetona
| Azetona[1] | |
|---|---|
 |
 |
 |
|
 |
 |
|
Propanone
|
|
|
Propan-2-ona[2]
|
|
| Identifikadoreak | |
| Laburdurak | DMK |
| CAS zenbakia | 67-64-1  |
| PubChem | 180 |
| ChemSpider | 175 |
| UNII | 1364PS73AF |
| EC zenbakia | 200-662-2 |
| UN zenbakia | 1090 |
| KEGG | D02311 |
| MeSH | Acetone |
| ChEBI | CHEBI:15347 |
| ChEMBL | CHEMBL14253 |
| RTECS zbka. | AL3150000 |
| Beilstein Erreferentzia | 635680 |
| Gmelin Erreferentzia | 1466 |
| 3DMet | B00058 |
|
|
|
|
| Propietateak | |
| Formula molekularra | C3H6O |
| Masa molarra | 58.08 g mol−1 |
| Masa zehatza | 58.041864814 g mol−1 |
| Itxura | Koloregabeko likido |
| Usaina | Garratz, narritatzaile, lore modukoa |
| Dentsitatea | 0.791 g cm−3 |
| Fusio puntua |
-95--93 °C, 178-180 K, -139--136 °F |
| Irakite-puntua |
56-57 °C, 329-330 K, 133-134 °F |
| log P | -0.042 |
| Lurrun presioa | 24.46–24.60 kPa (at 20 °C) |
| Azidotasuna (pKa) | 24.2 |
| Basikotasuna (pKb) | -10.2 |
| Errefrakzio indizea (nD) | 1.35900 |
| Biskositatea | 0.3075 cP |
| Egitura | |
| Koordinazio geometria | Trigonal planar at C2 |
| Geometria molekularra | Dihedral at C2 |
| Dipolo momentua | 2.91 D |
| Termokimika | |
| Formazio entalpia estandarra ΔfH |
-250.03-(−248.77) kJ mol−1 |
| Errekuntza entalpia estandarra ΔcH |
-1.772 MJ mol−1 |
| Entropia molar Estandar S |
200.4 J K−1 mol−1 |
| Bero-ahalmen espezifiko, C | 125.45 J K−1 mol−1 |
| Arriskuak | |
| GHS piktrogramak |   |
| GHS zeinu hitza | DANGER |
| GHS arrisku esaldiak | H225, H319, H336 |
| GHS oharrak | P210, P261, P305+351+338 |
| EU Indizea | 606-001-00-8 |
| EB sailkapena |  F  Xi |
| R-esaldiak | R11, R36, R66, R67 |
| S-esaldiak | (S2), S9, S16, S26 |
| NFPA 704 |
 3
1
0
|
| Flash puntua | −17 °C |
| Autoignizio tenperatura |
465 °C |
| Leherketa muga | 13.2–57.0% |
| Atariaren balio xedea | 1185 mg/m3 (TWA), 2375 mg/m3 (STEL) |
| LD50 | 3000 mg/kg (ahozko, arratoi), 20000 mg/kg (azala, erbi), LC50 = 19000 mg/m3 (inhalazio) |
| Harremana duten konposatuak | |
| Harremana duten konposatuak | Butanona |
| Kontrakoa esaten ez bada, emandako datuak baldintza normaletan (25 °C, 100 kPa) hartuak dira. | |
| Erreferentziak | |
Azetona CH3-CO-CH3 formula duen konposatu organikoa da. Likido koloregabea da, mendaren usainekoa. 56° C-an irakiten du, urarekin nahas daiteke, eta hainbat konposatu organiko disolbatzen ditu (gantzak, erretxinak, nitrozelulosa, etab). Azetilenoa ere disolbatzen du. Zetonen propietate orokor berberak ditu. Azetona kaltzio azetatoaren destilazio lehorrez, edo azido tartarikoaren, azido zitrikoaren nahiz zelulosaren pirogenazioz lortzen da, eta baita beste hainbaten oxidazioz ere. Organismoan, azetona gantzen eta zenbait aminoazidoren arteko metabolismoaz sortzen da. Gaixotasun batzuen ondorioz (diabetesa esaterako), azetona eta antzeko beste konposatu batzuk (gai zetonikoak) gehiago sortzen ditu gorputzak. Gernura igarotzen da eta azidosia eragiten du.
Erreferentziak [aldatu]
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Izan ere, egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
- ↑ Merck Index, 11th Edition, 58
- ↑ National Center for Biotechnology Information, Acetone – PubChem Public Chemical Database, The PubChem Project, http://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?cid=180
- ↑ a b c National Institute of Standards and Technology, Acetone, NIST Chemistry WebBook, http://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?ID=67-64-1
- ↑ Klamt, Andreas (2005), COSMO-RS: From Quantum Chemistry to Fluid Phase Thermodynamics and Drug Design, Elsevier, 92–94. or., ISBN 0-444-51994-7, 9780444519948
- ↑ Ash, Michael; Ash, Irene (2004), Handbook of preservatives, Synapse Information Resources, Inc., 369. or., ISBN 1-890595-66-7
- ↑ Myers, Richard L. (2007), The 100 Most Important Chemical Compounds: A Reference Guide, Greenwood, 4–6. or., ISBN 9780313080579
