Banilla
 |
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Vanilla planifolia
|
||||||||||||
| Sailkapen zientifikoa | ||||||||||||
|
Banilla (Vanilla) orkideen familiako genero bat da eta landareak izen bereko aho gozagarria bezala erabiltzen ditugun haziz beteriko leka ematen du. Jatorriz Mexikokoa da. Izena gaztelaniazko vainilla hitzetik dator, vaina ("leka") hitzaren txikigarria.
Biltzen den espezie nagusia Vanilla planifolia da, nahiz eta Vanilla pompona eta Vanilla tahitiensis bezalakoak ere erabili. Leka bakoitzak bere zapore bereziaren erantzule nagusi diren milaka hazi txiki gordetzen ditu barruan. Aztekek beren jakiak maneatzeko eta txokolatez eginiko “jainkoen edariak” gozatzeko erabili ohi zuten.
Bere lantzea oso hedatua dago tropikoetan. Madagaskar da ekoizlerik nagusienetarikoa.
[aldatu] Sukaldean
Bere erabilera ohikoena krema, budin, izozki, bizkotxo, tarta eta antzeko postre eta gozoekin izaten bada ere, bere erabilera haragi, arrain edo bestelako plateretara ere zabal daiteke.
[aldatu] Kanpo loturak
- (Ingelesez) Electronic Plant Information Centre at Royal Botanic Gardens, Kew 2003-11-8
- (Ingelesez) Spices at UCLA History & Special Collections
- (Ingelesez) Spice Pages — Vanilla
