Banilla

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Banilla
Vanilla planifolia
Sailkapen zientifikoa e
Erreinua: Plantae
Kladoa: Angiosperma
Kladoa: Liliopsida
Ordena: Asparagales
Familia: Orchidaceae
Leinua: Vanilleae
Azpileinua: Vanillinae
Generoa: Vanilla
Carolus Linnaeus
Hedapen mapa
Banilla lekak

Banilla (Vanilla) orkideen familiako genero bat da eta landareak izen bereko aho gozagarria bezala erabiltzen ditugun haziz beteriko leka ematen du. Jatorriz Mexikokoa da. Izena gaztelaniazko vainilla hitzetik dator, vaina ("leka") hitzaren txikigarria.

Biltzen den espezie nagusia Vanilla planifolia da, nahiz eta Vanilla pompona eta Vanilla tahitiensis bezalakoak ere erabili. Leka bakoitzak bere zapore bereziaren erantzule nagusi diren milaka hazi txiki gordetzen ditu barruan. Aztekek beren jakiak maneatzeko eta txokolatez eginiko “jainkoen edariak” gozatzeko erabili ohi zuten.

Bere lantzea oso hedatua dago tropikoetan. Madagaskar da ekoizlerik nagusienetarikoa.

Sukaldean[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere erabilera ohikoena krema, budin, izozki, bizkotxo, tarta eta antzeko postre eta gozoekin izaten bada ere, bere erabilera haragi, arrain edo bestelako plateretara ere zabal daiteke.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commons-logo.svg
Commonsen fitxategi gehiago dago honi buruz:
Vanilla