Bernardo Atxaga

Wikipedia(e)tik

Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Bernardo Atxaga
Bernardo Atxaga
Datu pertsonalak
Izen osoa Jose Irazu Garmendia
Jaio 1951ko uztailaren 27a
Asteasu (Gipuzkoa)

Bernardo Atxaga, benetako izenez Jose Irazu Garmendia, (Asteasu, Gipuzkoa, 1951ko uztailaren 27) gaur egungo euskal literaturan idazlerik ezagunenetarikoa da.

"Obabakoak" da haren libururik ezagunena, hogei hizkuntza baino gehiagotara itzuli da eta Espainiako Narratiba Sari Nazionala eman zioten 1989an;hala bada, horrelakorik lortzen zuen lehenengo euskal idazlea bilakatu zen.

2007. urtetik euskaltzain osoa da.

Eduki-taula

[aldatu] Bizitza

Lehen ikasketak Asteasun eta Andoainen egin zituen. Batxilergoa, berriz, Donostian. Garai horretan irabazi zituen bere lehen sariak, eskola-umeentzat eraturiko literatur lehiaketetan. Bilbon, ekonomian lizentzia lortu zuen eta ikasle garai hartan Bilboko zenbait euskal idazle ezagutu zituen, haien artean Gabriel Aresti, honek haren lehen lanak argitara ematen lagundu ziola.

1977an, idaztetik bizitzeko erabakia hartu, eta banku batean zeukan lana laga zuen. 1977tik 1980ra bitartekoan, Pott Bandaren partaide zela, talde hori argitaletxe moduan antolaturik, Etiopia poema antologia argitaratu zuen. 1980an, berriz, taldea sakabanatu zela, Bartzelonara joan zen filosofia-ikasketak egitera. 1983an Euskal Herrira itzuli eta 1988an, hainbeste sari, mirespen eta itzulpen irabazitako "Obabakoak" argitaratu zuen. 1995etik goiti, Zalduondon, Arabako lautadan, bizi da.

[aldatu] Obra

Hainbat hizkuntzatara itzuli dira idazle gipuzkoar honen lanak. 1989an Espainiako Narratiba Sari Nazionala erdietsi zuen "Obabakoak" liburuarekin eta hala, holakorik lortzen duen lehen euskal idazlea bihurtu zen. 2005ean Montxo Armendariz zuzendariak zinemara eraman zuen Obabakoak, Obaba filmarekin. Horrez gain, Aizpea Goenagak zuzenduta, TVErentzako film bat ekoitzi zen 2006an Atxagaren beraren Zeru Horiek nobelan oinarrituta.

Atxagak literaturaren mundura egindako lehen ekarria El Norte de Castilla Valladolideko egunkarira bidalitako ipuin bat izan zen. Lehiaketa batean parte hartzeko igorri zuen, eta irabazi egin zuen. Ipuinari Los que anhelamos escribir zeritzon.

[aldatu] Ekarri poetikoa

Atxagari ospe handiena eman diona prosazko ekarria izan den arren, euskarazko olerkigintzan berritzaile inportanteenetakoa izan dela esan beharra dago. Haren lehen olerkiak Etiopia (1979) bilduman jaso zituen. Ruper Ordorikarekin elkartuta Henry Bengoa Inventarium narrazioan oinarritu zen ikuskizun literario-musikal bat eratzeko. Geroztik, hainbat musikarirekin kolaborazioak izan ditu.

  • Etiopia hizkeraren esploraziotzat hartzen da, etxeko hizkera, basati eta aske bihurtzeko ahalegin berritzailea. XX. mende hasierako abangoardia poetikoen bidea erakusteko darabil antologia hau. Atxagaren iritziz, Europan ia mende bete aurretik egindako urratsak euskarazko literaturan emateko garaia zen.
  • Poesia sozialari bizkar ematen dio, ez baitzuen uste poesia mundua aldatzeko tresna zenik: Arestik uste ez bezala, poesia ez zaio mailua iruditzen. Poesia existentzialistarekin antzeko jarrera du, bizitzaren patua naturaltasunez onartzen du eta poesia sentimentalaren arrastorik ere ez dago. Sentimenduak arrazionalizatu egiten dira, 3. pertsonan idatziz eta distantzia gordez.
  • Azken aldiko poemetan bereziki, apropos bilatzen zuen distantzia horren aurrean Atxagak ironia samurra darabil. Etiopian nabari dugun barrokotasunetik urrun, bere azken aldiko poemetan xumetasuna bilatzen du, kantatik gertuago dauden poemak idatziz. Horren adibide dugu Trikua poema
  • Olerkarien betiko gai humanoetara hadinahikeriarik gabe gerturatzen da, dogmatismorik gabe.
  • Ezaugarri nabarmenena irudien pilaketa da haren obran. Lotura logikoei ihes egin eta, sujerentzien bidez helarazi nahi dio irakurleari errealitatearen konplexutasuna. Horretan publizitatearen eta zinemaren eragina ikus daiteke, mezuak metatu eta subliminalki erabiltzen baititu.

[aldatu] Idazkien zerrenda

[aldatu] Poemak

[aldatu] Ipuinak

[aldatu] Antzerkia

[aldatu] Saiakerak

[aldatu] Haur eta gazte Literatura

[aldatu] Eleberriak

[aldatu] Hitzaldi eta ikastaroak

Bernardo Atxagaren lanaz gehiago jakiteko sortutako wikia.

[aldatu] Beste artista eta idazle batzuekin egindako proiektuak

[aldatu] Ikus, gainera

[aldatu] Kanpo loturak

"http://eu.wikipedia.org/wiki/Bernardo_Atxaga"(e)tik eskuratuta
Tresna pertsonalak