Francesco Borromini

Wikipedia(e)tik
Borromini» orritik birbideratua)
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Francesco Borromini
Francesco Borromini
Datu pertsonalak
Izen osoa Francesco Castelli
Jaio 1599ko irailaren 25a
Bissone (Antzinako Suitzar Federakuntza)
Hil 1667ko abuztuaren 3a
Erroma (Aita Santuen Lurraldea)

Francesco Borromini, Francesco Castelli benetako izena, (Bissone, 1599ko irailaren 25a - Erroma, 1667ko abuztuaren 3a) suitzar-italiar arkitekto barrokoa izan zen. Erroman, Borrominik bere buruaz beste egin zuen[1]. Bere garaiko "aurkari" nagusiak Gian Lorenzo Bernini eta Pietro da Cortona zituen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bederatzi urte zituela hasi zen eskultura lantzen Milanen. Laster joan zen Erromara, eta han ikasi zituen arkitekturaren hastapenak Madernarekin. Done Petri basilikaren eraikuntzan hargina izan zen. Gero Berninirekin egin zuen lan Barberini jauregia eta DonePetriko baldakinoa eraikitzen (1631-1633). Berak bakarrik egindako lehen eraikuntza San Carlo alle Quattro Fontane eliza izan zen (1634-1639). Aldi hartakoak dira Spada jauregia (1634-1636) eta San Filipe Neri (1637-1642). San Yvo alla Sapienza eliza (1642-1650) Borrominiren obra ausartenetakoa da.

Inozentzio X.ak babesa eman zion; hala, aita santu haren aldian goreneko tokia hartu zuen arkitektoen artean, ordura arte Berninirena izandako lekua, alegia. Hala, Letrango San Joanen berriztapena Borrominik egin zuen, baita Santa Ines eliza ere Navona plazan.

Babeslea 1655ean hil zen, baina ondoren beste zenbait lan garrantzitsu egin zituen: Sant´Andrea delle Fratte (1653-1657), San Carlo alle Quattro Fontane elizako aurrealdea (1662-1667), De propaganda Fideko kolegioa (1662-1666).

Borromini Italiako barrokoaren irudi gailenetakoa da. Erromako barroko handi, simetriko eta egonkorrari mugimendua eta ustekabeko efektuak ekarri zizkion, indarra baino gehiago graziaren bilaketa hobetsiz. Borrominik arkitekturan ezarritako adierazpen-berrikuntzak rococoaren ezaugarriak iragartzen ditu. Haren eragina Europara hedatu zen, Austrian eta Alemanian, bereziki.

Lan nabarmenduak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • San Giovanni a Laterano basilika barruan
  • Cappella Spada, San Girolamo della Carità
  • Palazzo Spada
  • Palazzo Barberini (lehioak eta eskailerak)
  • Santi Apostoli a Nàpols - Altarra filamarino
  • Sant'Andrea delle Fratte
  • Oratori dei Filippini
  • Congregatio de Fide[2]
  • Santa Maria dei Sette Dolori
  • San Giovanni a Oleo (zaharberritzea)
  • Palazzo Giustiniani (Carlo Fontanarekin)
  • Façana de Palazzo Falconieri
  • Santa Lucia a Selci (berreraikuntza)
  • Vatikanoko San Petri Basilika (Kaperako ateak)

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo-loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commons-logo.svg
Commonsen fitxategi gehiago dago honi buruz:
Francesco Borromini