Castrum

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Castrum baten hondarrak Israelen

Erromatar Inperioan, castruma (pluralean castra, gotorlekua), kanpamendu militar erromatar bat zen. Jatorrian, castrum bat, muino baten tontorrean harresi zirkular baten bidez inguratutako gaztelu baten antza duen gotorleku zelta bat da. Erromatarrek, hitza, onodren, laukiluze forma zuten euren kanpamendu militarrak izendatzeko erabili zuten. Kanpamendu erromatarrak, beti eredu zehatz baten arabera eraiki ziren, elkargurutzatzen ziren bi pasabide nagusirekin: Cardus Maximusa, iparraldetik hegoalderako norantzan, eta Decumanus Maximusa, ekialdetik mendebaldera, kanpamendua lau zati berdinetan banatzen zituztenak. Etorbideak, lau ataritan amaitzen ziren. Foroa, Cardus Maximusa eta Decumanus Maximusa gurutzatzen ziren tokian kokatzen zen.

Gainontzeko kale eta eraikinak, bi nagusiekiko paraleloan zeuden, hauek, hirietan asko erabiltzen den lauki patroi bat eratzen zutelarik.

Europako zenbait herri, erromatarren kanpamendu militarretatik sortu ziren, eta, egundaino, euren jatorrizko ereduen ezaugarriak erakusten dituzte (Castres Frantzian eta Bartzelona Espainiaan, adibidez).

Castruma, Amerikako espainiar kolonoek erabilitako ereduaren oinarria izan zen, 7 auzoko "taula" alde bakoitzeko 100 metrokoa, Arma Plaza batekin erdian, ibai eta muino defendagarri batetatik gertu, Mundu Berrian hiri berriak sortzeko espainiar monarkiak ezarritako arau zorrotzak jarraituz.

Ingalaterrako herri eta hiri askok, oraindik mantentzen dute castra hitzaren aldaeraren bat euren izenetan. Lancaster, Manchester eta Chester dira adibide batzuk. Alemaniaren kasuan, Xanten izango litzateke adibiderik ezagunena.

Ikus gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Castrum Aldatu lotura Wikidatan