Dashiell Hammet

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Dashiell Hammet

Dashiell Hammet (Saint Mary, Maryland, Ameriketako Estatu Batuak, 1894 - New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1961) ingelesezko idazlea izan zen. Hammet AEBetako polizia eleberri errealistaren, gerora "beltza" deitua izan den generoaren, sortzailea da. 1934an literatura egiteari utzi bazion ere, eragin nabarmena izan zuen XX. mendeko polizia gaietako eleberrigileengan. Hammetek bere garaiko gizartearen bortxakeria eta ustelkeria begirada zorrotzez islatzen jakin zuen, elkarrizketa zorrotz trebez osaturiko eleberrietan. Macarthismoaren garaian kartzelara sartu zuten iritzi politiko aurrerakoiak zituela eta. Hammeten eleberri asko eraman izan dira zinemara; berak gidoiak ere egin zituen.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Amak txikitatik bultzatu zuen asko irakurtzera. Gazte, 14 urterekin, hasi zen lanean aitaren gaitz larri batengatik. Lan ugaritan aritu zen, harik eta bulegari postua lortu zuen Pinkerton detektibe agentzian.

Pinkerton agentzian bulegari izatetik detektibe izatera pasa zen. Askotan bete zituen mota guztietako txostenak: iruzurrak, lapurretak eta, geroz eta gehiago, grebak hausteko laneei zegozkionak.Baten batek aipatu izan du: 1917an, horietako lan ez oso garbi batean, sindikalista bat hil eta guzti egin zutenean, bera ez zebilela handik oso aparte.

Lan honetan lortuko zuen gerora paperetara pasako zituen istorioen ezagutza.Lan honek, ikusitakoak ikusi ondoren, sortarazi zion berezko kode etikoa: behar bada ez besteena bezalakoa baina zorrotz zaindu zuena hil arte.

1918an gara, Lehenengo Mundu gerraren azken urtean. Une honetan sartuko da gerran AEB. Hammet alistatu egingo da. Urte horretan tuberkulosia harrapatu zuen. Hurrengo urteetan oso osasun kaskarra izan zuen: sendatu eta berriro makaldu, behin eta berriro.

Pinkerton bulegoan detektibe-lanetan bederatzi urtez aritu ondoren, eta gaixotasunak atseden hartzera beharturik, polizia-kontakizun laburrak idazteari ekin zion. 1923an agertu ziren lehen lan horiek Back Mask aldizkarian. Gero eleberriak argitaratu zituen: Uzta gorria (1929, Red Harvest), Maltako belatza (1930, The Maltese Falcon). Azken horrek arrakasta handia izan zuen, J. Hustonek zinemara eraman zuelako.

Beste zenbait eleberri: Kristalezko giltza (1931, The Glass Key), Gizon argala (1934, The Thin Man, Koro Navarrok euskaratua).

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Dashiell Hammet Aldatu lotura Wikidatan