Dessau

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Dessau

Dessau
bandera

armarria

Estatua AlemaniaAlemania
Estatua Saxonia-Anhalt
Koordenatuak

51°50′N 12°15′E / 51.833°N 12.250°E / 51.833; 12.250Koordenatuak: 51°50′N 12°15′E / 51.833°N 12.250°E / 51.833; 12.250

Dessau non dagoen adierazten duen Alemania-ko/-go/-eko mapa
Dessau
Eremua 182,81 km²
Garaiera 61 m
Biztanleria 78.060 bizt. (2006)
Dentsitatea 427 bizt./km²
http://www.dessau.de

Dessau Alemaniako hiri bat da, Saxonia-Anhalt estatu federatukoa. Mulde eta Elba ibaiek bat egiten duten lekuan kokatuta dago. 2004. urteko abenduan 77.557 biztanle zeuden.

Walter Gropiusek 1919. sortutako Bauhaus (osorik, Staatliche Bauhaus) arte, diseinu eta arkitektura Eskolak Dessaun (eta Weimarren) egin zituen lanak UNESCOk Gizateriaren ondare izendatu zituen 1996. urtean. Bauhaus Eskola Prusiako agintari naziek itxi zuten 1933. urtean.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dessau Mulde eta Elba ibaiek bat egiten duten lautadan dagoenez, urtero uholdeak izaten dituzte. 2002. urtean izan zuten uholde larriena, urak ia Waldersee barruti osoa hartu zuenean.

Dessau hegoaldean "Mosigkauer Heide" deritzon baso-eremua dago. Dessauko altura handiena 110 metrokoa da, hiriko hego-mendebaldean. Hiriaren inguruan parke eta jauregi mordoa daude; Alemaniako hiri berdeenetarikoa da.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bauhaus: eraikin nagusia

Hiriaren lehenengo aipamena 1213. urtekoa da. 1570. urterako gune garrantzitsu bihurtuta zegoen: orduan sortu zuten Anhalt printzerria Germaniako Erromatar Inperio Santuaren barruan, eta Dessau izan zen hiriburua. Anhalt printzerria 1603. urtean desegin zen, baina Dessau hiriak indartsu jarraitu zuen, eta Anhalt-Dessau estatu txikiko hiriburu izendatu zuten. 1863. urtean Anhalt-Dessau konderria eratu zuten, eta Dessau izan zen hiriburu, 1918. urtera arte.

Walter Gropiusek 1919. sortutako Bauhaus Eskola 1925. urtean kokatu zen Dessaun, Weimarko egoitza itxi ziotenez gero. Hainbat artista ospetsuk eman zituzten eskolak bertan, hala nola Walter Gropius sortzaileak, Paul Kleek eta Vasili Kandinskik. Naziek 1933. urtean itxi zuten Bauhaus, eta 1986. urtera arte ez zuten berriro zabaldu.

Bigarren Mundu Gerran hiria ia zeharo suntsituta geratu zen, 1945. urteko martxoaren 7ko Aliatuen bonbardaketen ondorioz; handik egun batzuetara estatubatuarrek hiria hartu zuten. Gerora, Alemaniako Errepublika Demokratikoan ohikoa zen hormigoizko arkitektura nagusitu zen hiria berreraikitzerakoan, eta Ekialdeko Alemaniako hiri industrial handia izan zen aurrerantzean. 1990. urtean Alemania biek bat egin zutenetik, Alemaniaren birbateratzea, eraikin historiko mordoa zaharberritu dituzte.

Bauhaus Eskolak egindako eraikinak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Bauhaus Eskolako eraikina
  • Dessauko Bauhaus Museoa
  • Maisuen etxeak
  • Dessau-Törten finka: altzairuzko eraikin eta etxe bat, Laubenganghouses eta Fieger etxea
  • Alearen Etxea, Carl Fieger-ek 1930. urtean egindako jatetxea, gaur egun ere zabalik
  • Lanbide-bulegoa

Kanpo-loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Dessau Aldatu lotura Wikidatan

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]