Donemiliaga

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Donemiliaga

 Araba
Izen ofiziala San Millán / Donemiliaga
Estatua
Erkidegoa
Lurraldea
Eskualdea
Espainia
Euskal Autonomia Erkidegoa
Araba
Aguraingo Kuadrilla
Alkatea David Lopez de Arbina Ruiz de Egino (Bildu)
Herritarra donemiliagar
Koordenatuak 42°52′29″N 2°22′34″W / 42.87472°N 2.37611°W / 42.87472; -2.37611Koordenatuak: 42°52′29″N 2°22′34″W / 42.87472°N 2.37611°W / 42.87472; -2.37611

Alava municipalities San Millán.JPG

Eremua 85,41 km2
Garaiera 600-1.275 m
Distantzia 28 km Gasteiza
Posta kodea 01208
Biztanleria 739 bizt. (2013)
Dentsitatea 8,65 bizt./km²
Sorrera 1360 baino lehenago

Donemiliaga (ofizialki San Millán / Donemiliaga) Arabako ipar-ekialdeko udalerri mugakidea da, Aguraingo Kuadrillakoa, Gasteiztik 28 bat kilometrora eta Gipuzkoako mugan dagoena.

Aguraingo exklabe batek bitan banatzen du udalerria. Donemiliagak, bestalde, bere exklabe bat ere badu Iruraitz herriaren mendebaldean.

Erdoñako ikuspegia. Atzean, Aizkorri mendia.
Erdoñako Donemiliaga baseliza. Atzean, eskuinean, Aratz mendia.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zadorra ibaia udalerri honetan sortzen da, bai eta haren ibaiadarra den Erdoña erreka ere. Halaber, Araiaren ibaiadarra den Ametzaga erreka eta honen adarrak diren Bikuña eta Estibarri Donemiliagatik igarotzen dira.

Iparraldean, Urkilla mendilerroa Gipuzkoarekiko muga naturala da, 1.100-1.200 metroko tontorrekin.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxe erromatar garrantzitsu baten hondarrak aurkitu ziren Durruma herriaren iparraldean, Albeiurmendi edo Albeiurbide izeneko aztarnategian. Hondakinok "Ab Asturica Burdigalam" (Astoreka-Bordele) galtzadarekin lotuta daude, adituen iritziz. Etxetzarrak termak izan zitezkeen, bertan berogintza sistema batez hornitutako bi gela handi aurkitu baitzituzten. Etxadia iturri klasikoen Alba ezaguna izan daiteke.[1].

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

16 herri hauek osatzen dute Donemiliaga udalerria, 2011ko erroldaren datuen araberako biztanleak ageri dira jarraian:

Barriak ez du kontzejurik osatzen, Narbaxaren barruan baitago.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Donemiliagako biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
1.757 1.778 1.925 2.134 1.855 1.887 1.688 1.555 1.173 836 685 709 716

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Bildu koalizioko David Lopez de Arbina Ruiz de Egino hautatu zuten alkate.

Donemiliagako udalbatza

Alderdia Zinegotziak Boto kopurua[2]
Bildu
3
155 (%41,33)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
2
97 (%25,87)
Agrupación San Millán Donemiliaga (ASMD)
1
62 (%16,53)
Alderdi Popularra (PP)
1
42 (%11,2)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
-
8 (%2,13)
Ezker Batua - Berdeak (EB-B)
-
6 (%1,6)

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Donemiliagako alkateak 1979tik
2011 David Lopez de Arbina (Bildu)
2007 Maria del Carmen Liñares (EAJ)
2003  ?
1999  ?
1995 Maria del Carmen Liñares (EAJ)
1991 Rafael Ladrón de Guevara - (EAJ)
1987 Esteban Campo Perea - (Indep.)
1983 Esteban Campo Perea (EAJ)
1979 Ignacio F. Ruiz de Egino (EAJ)

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Galarretako elizaren hondakinak (oraindik zutik ikusten den dorrea 2014ko uztailaren 10ean erori zen).

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XIX. mendeko azken laurdenean, Paul Brocak Donemiliaga euskararen eremu barruan kokatu zuen; Koldo Zuazoren arabera, bertako aldaera mendebaleko euskara, erdialdekoa eta nafarreraren arteko hizkera zen, Arabako sortaldeko eremuan sailkatutakoa. Gaur egungo biztanleen % 20 inguru euskal hiztunak direla estimatzen da.

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Burundesa autobus konpainiaren Sakanako herriak elkartzen dituen Gasteiz-Iruñea lineak geltokia Donemiliagako Munaingo herrian. Guztira hiru zerbitzu izaten dira norabide bakoitzean. Linearen ibilbidea honakoa da:

Donemiliagar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Gaztelaniaz) Aitor Iriarte Kortazarren Baños públicos romanos en Alava artikulua euskonews.com webgunean
  2. 2011ko udal hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean 2011/07/14an kontsultatua
  3. Barriako komentua kultura ondasun izendatzeko erabakia, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria, 2003-02-03.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Donemiliaga Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa