Dortoka
| Dortoka Fosilaren garaia: Triasiko berantiar–gaur egun |
|
|---|---|
| Florida box turtle Terrapene carolina | |
| Sailkapen zientifikoa |
|
| Erreinua: | Animalia |
| Filuma: | Chordata |
| Klasea: | Reptilia |
| Goiordena: | Chelonia Macartney, 1802 |
| Ordena: | Testudines Linnaeus, 1758 |
| Azpiordenak | |
| Hedapen mapa | |
| urdina: itsas dortokak; beltza: lehorreko dortokak | |
Dortokak (Testudines) narrasti ordena bat da, saihetsetatik garatutako hezur edo kartilagozko oskola bat dutenak babes ezkutu gisa.
Testudines ordenak espezie biziak eta galduak batzen ditu. Ezagutzen diren dortoka zaharrenak duela 215 milioi urte agertu ziren[1]. Horregatik, narrasti zaharrenetakoen artean daude, sugandilak eta sugeak baino antzinagokoak. Egun 300 espezie inguru bizi dira, horietako batzuk galtzeko arrisku larrian.
Beste narrasti batzuk bezala, dortokek barne tenperatura aldatu dezakete ingurukoaren arabera. Hala ere, badira espezie batzuk, larruzko dortoka esaterako, ingurua baino tenperatura handiagoa dutenak maila metaboliko handia dela-eta.
Beste amniota batzuk bezala (narrastiak, dinosauroak, hegaztiak) airea arnasten dute. Ez dute ur azpian erruten, nahiz eta uretan edo ur ugari dagoen inguruetan bizi. Dortoka handienak urtarrak dira.
Taxonomia [aldatu]
Subordena Paracryptodira †
Subordena Cryptodira
-
-
- Familia Meiolaniidae (Meiolania, †
- Familia Chelydridae
- Superfamilia Chelonioidea ( Itsas dortokak)
-
- Familia Protostegidae †
- Familia Thalassemyidae
- Familia Toxochelyidae †
- Familia Cheloniidae (Berde dortokak)
- Familia Dermochelyidae
- Superfamilia Kinosternoidea
-
- Familia Dermatemydidae (Ibai dortokak)
- Familia Kinosternidae
- Familia Platysternidae
- Superfamilia Testudinoidea
-
- Familia Haichemydidae †
- Familia Lindholmemydidae †
- Familia Sinochelyidae †
- Familia Emydidae
- Familia Geoemydidae
- Familia Testudinidae
- Superfamilia Trionychoidea
-
- Familia Adocidae †
- Familia Carettochelyidae
- Familia Trionychidae
-
Subordena Pleurodira
-
-
- Familia Araripemydidae †
- Familia Proterochersidae †
- Familia Chelidae
- Superfamilia Pelomedusoidea
-
- Familia Bothremydidae †
- Familia Pelomedusidae
- Familia Podocnemididae
-
Erreferentziak [aldatu]
- ↑ Archelon-Enchanted Learning Software, Enchantedlearning.com, http://www.enchantedlearning.com/subjects/dinosaurs/dinos/Archelon.shtml. Noiz kontsultatua: 2009-03-14
Kanpo loturak [aldatu]
- UC Berkeley Museum of Paleontology
- Chelonian studbook
- * [http://www.heosemys.org/names.php "Dortoka" izena hizkuntza batzuk