Durango

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Artikulu hau Bizkaiko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Durango (argipena)».

Durango

 Bizkaia
Durangoren ikuspegia hegoaldetik.
Durangoren ikuspegia hegoaldetik.

Durangoko armarria

Izen ofiziala Durango
Estatua
Erkidegoa
Herrialdea
Eskualdea
Espainia
Euskal Autonomia Erkidegoa
Bizkaia
Durangaldea
Alkatea Aitziber Irigoras Alberdi (EAJ)
Herritarra durangar
Koordenatuak 43°10′N 2°38′W / 43.167°N 2.633°W / 43.167; -2.633Koordenatuak: 43°10′N 2°38′W / 43.167°N 2.633°W / 43.167; -2.633

Bizkaia municipalities Durango.PNG

Eremua 10,91 km2
Garaiera 119 m
Distantzia 30 km Bilbora
Posta kodea 48200
Biztanleria 28.983 bizt. (2013)
Dentsitatea 2.656,55 bizt./km²
Sorrera XII. mende hasiera inguru
http://www.durango-udala.net

Durango Bizkaiko hego-ekialdeko udalerri bat da, Durangaldea eskualdekoa. Bizkaiko horretako jendetsuenetan hamargarrena da, 28.983 biztanle baititu. 10,79 km² ditu.

Mugakide ditu iparraldean Iurreta, hegoaldean Izurtza, mendebaldean Amorebieta-Etxano eta Dima, eta ekialdean Abadiño.

Geografia eta inguru naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bizkaiko barnealdean, eta Ibaizabal ibaiak sortutako lautada txiki baten kokatuta, Durango 10,70 km²-ko azalerako udalerria da. Ibaizabal ibaiak, udalerritik pasatzean, Mañaria ibaiko eta Larrinagatxu errekako urak jasotzen ditu.

Udalerriaren barnean, Mugarra (960 metro) eta Neberondo (453 metro) mendiak nabarmentzen dira, karezko mendikate bat osatzen dutenak. Mugarra da Durangaldeko mendizerraren hasiera, Bizkaiko eskualde honetan zehar hedatzen dena. Bertan, Alluitz, Untxillatz edota Anboto mendiak kokatzen dira; guzti-guztiak Urkiolako Parke Naturalaren barruan daudela.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Durangoko planoa Francisco Coellok 1857an egina. Hiribilduaz gain, Durangoko bost errebalak ikus daitezke.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bizkaiko beste toki askotan bezala, Durangoko populazioa asko handitu zen XX. mendeko bigarren erdialdean, Espainiatik etorritako jendearen ondorioz. Mendearen amaieran biztanleria egonkortu egin zen, baina XXI. mendearen hasieran berriro ekin zion hazkundeak, ordukoan mundu osoko etorkinen ondorioz.

1990ean Iurreta Durangotik banandu zen; ordutik bere biztanleak ez dira Durangoko estatistiketan agertzen.


Durangoko biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Durangoko udaletxea.

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, EAJko Aitziber Irigoras hautatu zuten alkate berriro. Irigorasek Bildu koalizioaren hautagai Urdaspal Bolinagari gailendu zitzaion, nahiz eta biek 8 boto eskuratu udal bilkuran (Bilduren hautagaiak Aralarren botoak ere jaso zituen), EAJ alderdirik bozkatuena izan baitzen.

2011ko maiatzaren 22

Alderdia Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
8
4.649 (% 34,59)
Bildu
6
3.650 (% 27,16)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
3
1.801 (% 13,40)
Alderdi Popularra (PP)
2
1.501 (% 11,17)
Aralar
2
1.373 (% 10,22)
Ezker Batua - Berdeak (EB-B)
-
465 (% 3,46)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean


Durangoren ikuspegi orokorra.

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mendebaleko euskararen aldaera bat da herriko eta inguruko jatorrizko euskalkia. Gaur egun, Eustaten datuei erreparatuta, Durangoko biztanleriaren %45a da euskalduna.

Kulturguneak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekitaldiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Monumentuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Durangon, hurrengo eraikin edo monumentu garrantzitsuak daude:

Argazki galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Durangar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Durangar ezagunen zerrenda»

Herritar ezagunen artean Juan de Zumarraga fraidea dugu, Mexikoko unibertsitatea XVI. mendean sortu zuena, Xabier Castillo Athletic-ko jokalaria, Pablo Pedro Astarloa apaiz euskaltzalea eta Unai Iturriaga eta Igor Elortza bertsolariak, besteak beste.

Elkarteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hedabideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Durango Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa