Durango

Wikipedia(e)tik

Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Artikulu hau Bizkaiko herriari buruzkoa da, beste esanahientzat ikus Durango (argipena)

Durango

BizkaiaBizkaia
Durangoko armarria
Izen ofiziala Durango
Antolaketa
Estatua
Autonomia Erkidegoa
Lurralde Historikoa
Eskualdea

Espainia
Euskal Autonomia Erkidegoa
Bizkaia
Durangaldea
Posta-kodea 48200
Koordenatuak 43°10′N 02°38′W / 43.167, -2.633 (Durango) Koordenatuak: 43°10′N 02°38′W / 43.167, -2.633 (Durango)
Garaiera 119 m
Eremua 10,79 km2
Biztanleria 27.040 (2006)
Dentsitatea 2.416 bizt/km2
Euskaldunak  %45,26 (2001)
Sorrera XII. mende hasiera inguru
Herritarra durangar
Alkatea Juan José Ziarrusta Campo (EAJ)
www.durango-udala.net

Durango Bizkaiko udalerria da. Durangaldeko eskualdean kokatzen da. 10,79 km² ditu eta 2004. urtean 26.069 biztanle zituen.

Mugakideak hauexek ditu: Iparraldean Iurreta, Hegoaldean Izurtza, Mendebaldean Amorebieta-Etxano eta Dima eta Ekialdean Abadiño.

Inguruko hiriburuetatik, horrela dago kokatuta: Bilbotik ekialderantz 30 kilometrotara; Donostiatik mendebalderantz 69 kilometrotara; eta Gasteiztik iparralderantz 45 kilometrotara.


Eduki-taula

[aldatu] Geografia eta inguru naturala

Durangoko ikuspegia, atzean Anboto eta Urkiola dituela
Durangoko ikuspegia, atzean Anboto eta Urkiola dituela

Bizkaiko barnealdean, eta Ibaizabal ibaiak sortutako lautada txiki baten kokatuta, Durango 10,70km²-ko azalerako udalerria da, hain zuzen ere. Ibaizabal ibaiak, udalerritik pasatzean, Mañaria ibaiko eta Larrinagatxu errekako urak jasotzen ditu.

Udalerriaren barnean, Mugarra (960 metro) eta Neberondo (453 metro) mendiak nabarmentzen dira, karezko mendikate bat osatzen dutena. Mugarra baita Durangaldeko mendizerraren hasiera, Bizkaiko eskualde honetan zehar luzatzen dena. Bertan, Alluitz, Untxillatz edota Anboto bezalako mendiak kokatzen dira; guzti-guztiak Urkiolako Parke Naturalaren barruan daudelarik.

[aldatu] Historia

Durangoko planoa Francisco Coellok 1857an egina. Hiribilduaz gain, Durangoko bost errebalak ikus daitezke.
Durangoko planoa Francisco Coellok 1857an egina. Hiribilduaz gain, Durangoko bost errebalak ikus daitezke.

[aldatu] Kultura

[aldatu] Euskara

Mendebaleko euskararen aldaera bat da herriko eta inguruko euskalki jatorrizkoa. Momentu zehatz honetan, eta EUSTAT(Euskal Estatistika Institutua)-en datuei erreparatuta, Durangoko biztanleriaren %45a da euskalduna.

[aldatu] Kulturguneak

[aldatu] Monumentuak

Durangon, hurrengo eraikin edo monumentu garrantzitsuak daude:

Kurutziaga
Kurutziaga
  • Kurutziagako Gurutzea: 1440. urte ingurukoa da. Alonso de Mella fraidearen omenez eraiki zuten, Inkisizioak gogor zapaldu zuenekoa.
  • Lariz dorrea: 1483. urtean Isabel Katolikoak ostatu hartu zuen eraikin honetan, Durangora Uriko eta Durango Merindadeko foruak sinatzera etorria.
  • Mikeldiko txerria: Erromatarren garaia baino lehenagokoa da, eta irudikatzen duenari buruz teoria asko daude. Jatorrizkoa Bilbon dago (Euskal Museo Etnografikoan). Kopia bat, Ezkurdi plazan ikusi daiteke.
  • Santa Anako arkua: 1566. urtean eraiki zuten, estilo Barrokoan. Durango Uriak izan zuen harresiko sei ateetatik geratzen den bakarra da.
  • Tabirako San Pedro eliza: Bertakoen ustez, Bizkaiko zaharrena. XII. mendekoak dira aurkitutako aztarnarik zaharrenak.
  • Udaletxea: 1570. urten eraiki zuten. Estilo klasikoa dauka.
Zabala Jauregia
Zabala Jauregia

[aldatu] Bertsolaritza

[aldatu] Literatura

[aldatu] Ekitaldiak

  • Durangoko Pasiñue (ikusi kanpo loturak).
  • Berbalaguna egitasmoa (ikusi kanpo loturak).
  • Bizkaiko Durango honetaz gain beste hiru edo lau Durango dagoz munduan. Colorado Estatu Batuetako estatuan, Mexikon Durango estatuan (bi hauekin harreman ofiziala dauka), eta Nikaraguan edota Filipinetan.

[aldatu] Elkarteak

[aldatu] Hedabideak

  • Anboto aldizkari digitala (ikusi kanpo loturak).

[aldatu] Ikus, gainera

[aldatu] Kanpo loturak


Tresna pertsonalak