Eibar

Wikipedia(e)tik

Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Eibar

GipuzkoaGipuzkoa
Eibarko bandera Eibarko armarria
Izen ofiziala Eibar
Antolaketa
Estatua
Autonomia Erkidegoa
Lurralde Historikoa
Eskualdea

Espainia
Euskal Autonomia Erkidegoa
Gipuzkoa
Debabarrena
Posta-kodea 20600
Koordenatuak 43°11′N 2°28′W / 43.183, -2.467 (Eibar) Koordenatuak: 43°11′N 2°28′W / 43.183, -2.467 (Eibar)
Garaiera 124 m
Eremua 24,78 km2
Biztanleria 27.530 (2006)
Dentsitatea 1.111 bizt/km2
Euskaldunak  %51,78 (2001)
Sorrera 1346 hiri gutuna
Herritarra eibartar
Alkatea Iñaki Arriola López (PSE-EE-EA)
www.eibar.es

Eibar Gipuzkoako Debabarrena eskualdeko herririk handiena da. Bizkaiarekin egiten du muga, Ermua, Mallabia eta Zaldibar herriekin, hain zuzen ere, eta, gainera, Debabarreneko Soraluze eta Elgoibarrekin eta Debagoieneko Bergara eta Elgetarekin ere egiten du muga.

Ikuspegia
Ikuspegia

Eduki-taula

[aldatu] Auzoak

[aldatu] Baserri auzoak

Eibarren bost baserri-auzo daude:

  • Kiñarraga-Otaola: Ego errekaren hegoaldean dauden lur guztiak, Elgeta eta Bergararekin mugakide.
  • Arrate: Elgoibarrekin mugan, izen bereko santutegiaren inguruko lurrak.
  • Gorosta: Gorosta errekaren urak biltzen dituen ingurua; Arrate auzoaren eta Santa Kurutz gainaren arteko lurrak.
  • Mandiola: Santa Kurutz gainetik Bizkaiko mugarainoko lurrak, Akondia eta Urko mendien lurrak barne.
  • Agiñaga: Ixua gainetik Markinarako bidean.

Hedadurari dagokionez, Kiñarraga-Otaola auzoa da handiena. Izan ere, ez da benetako auzoa, zenbait auzune txikiagoren batura baizik (Otaola, Urki, Kiñarraga...). Hala ere, inguru horretan nekez joten du eguzkiak eta herri-basoak izan dira nagusi beti. Historian zehar baserri gutxi jaso dira Kiñarraga-Otaola inguruan, eta gehienbat herritik gertu. Eibar handitu ahala, baserriak desagertzen joan dira.

Eibarko udaletxea Untzaga plazan
Eibarko udaletxea Untzaga plazan

Baserri-kopuruaren arabera, Mandiola da auzorik handi eta aberatsena. Gorostan eta Arraten ere badira hainbat baserri eta baseliza. Hala ere, hiru auzo horiek nahiko txikiak dira eta oso lotura estua izan dute herrigunearekin.

Baserri auzo hauei balle ere esaten zaie Eibarko euskaraz, baina termino hori bere horretan erabili barik, izenari lotuta. Zehazki: Kiñarra-balle, Arrate-balle, Gorosta-balle, Mandiola-balle[1] eta Agiña-balle. Ez dago argi nola idatzi behar diren izen konposatu hauek: Gorosta-Balle, Gorosta-balle, Gorosta Balle ala Gorostaballe. Artikuluarekin ere erabiltzen dira batzuetan: Gorostaballiak (NORK kasuan).

Bost auzoen artean berezi eta isolatuena Agiñaga da. Ixua mendiaz bestalde dagoenez, Artibai ibaiaren arroan, Eibarko herrigunearekin hartu-eman txikiagoa izan du eta bere izaera berezia izan du. Eliza, eskola, kanposantua, taberna... Hizkera aldetik ere, Markinako hizkeraren eragin nabarmena dauka, Eibarko ezaugarriak gordetzen dituen arren.

[aldatu] Herriguneko auzoak

  • Azitain
  • Urkizu. Baita Urkuzu, Urkusu eta Urkusua
  • Saratsuegi. Eibartarrek Sautxi esaten diote, XXI. mendean urbanizatutako inguru honi.
  • Txonta
  • Jardiñeta
  • Ipurua
  • Urki. Jatorri etimologikoa, Urkidi.
  • Ubitxa. Jatorri etimologikoa, Ubidea.
  • Legarre
  • Amaña

[aldatu] Ikustekoak

Arrateko Amaren santutegia
Arrateko Amaren santutegia

[aldatu] Eibarko euskeria

Eibarko euskara (euskeria) mendebaleko euskalkia edo bizkaieraren aldaera da.

(Ikusi kanpo loturak).

[aldatu] Kirolak

SD Eibar da herriko futbol talde garrantzitsuena, Espainiako futbol ligako bigarren mailan dagoena.

[aldatu] Eibartar ezagunak

Artikulu nagusia: Eibartar ezagunen zerrenda


Eibarrekoak ditugu, besteak beste, Juan Antonio Mogel eta Juan San Martin idazlea, Ignacio Zuloaga margolaria.

[aldatu] Kanpo loturak

[aldatu] Erreferentziak

  1. Eibarko Hiztegia


Tresna pertsonalak