Eltziego
|
Eltziego |
||
|---|---|---|
 Araba |
||
|
||
| Izen ofiziala | Elciego | |
| Estatua Erkidegoa Lurraldea Eskualdea |
Espainia Euskal Autonomia Erkidegoa Araba Arabako Errioxako Kuadrilla |
|
| Alkatea | Luis Aldazábal Ruiz de Viñaspre (Zieko Bai) | |
| Herritarra | eltziegar | |
| Koordenatuak | 42°30′54″N 2°37′06″W / 42.515°N 2.61833°WKoordenatuak: 42°30′54″N 2°37′06″W / 42.515°N 2.61833°W | |
|
|
||
| Eremua | 16,32 km2 | |
| Garaiera | 477-521 m | |
| Distantzia | 46 km Gasteiza | |
| Posta kodea | 01340 |
|
| Biztanleria | 1.045 bizt. (2011) | |
| Dentsitatea | 64,03 bizt./km² | |
| Sorrera | 1583 | |
| http://www.elciego.es | ||
Eltziego[1] Arabako hego-ekialdean dagoen udalerria da, Arabar Errioxa Kuadrillan. Gasteiztik 46 bat kilometrora dago. Izen bereko herria udalerriaren erdialdean dago. Udalak Zieko[2] erabiltzen du webgunean.
Eduki-taula |
Geografia [aldatu]
Ingurune naturala [aldatu]
Erliebe gutxiko eremuan dago Eltziego, Mayor izeneko ibaiak udalerria iparretik hegora zeharkatzen duela.
Udalerri mugakideak [aldatu]
- Iparraldean: Eskuernaga, Navaridas eta Guardia.
- Hegoaldean: Cenicero (Errioxako Autonomia Erkidegoa).
- Ekialdean: Guardia.
- Mendebaldean: Eskuernaga, Mañueta eta Errioxako Cenicero.
Historia [aldatu]
Herriaren berri zaharrak baditugu, 1067. urtekoak, hain zuzen, Donemiliaga Kukulako agiri batzuetan haren izena jada agertzen baitzen, El Cieko gisa. 1368ko beste batean, aldiz, Ilciego bezala agertzen zen.
Nafarroako Erresumakoa izan zen 1461 arte, ondoren Gaztelakoa. 1583an, Felipe II.ak hiribildu izendatu zuen, eta Guardiarekiko emantzipazioa lortu zuen, ordura arte haren menpe egon baitzen.
Demografia [aldatu]
| 1897 | 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2006 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1.513 | 1.547 | 1.474 | 1.415 | 1.427 | 1.506 | 1.471 | 1.313 | 1.030 | 951 | 908 | 930 | 932 |
Ekonomia [aldatu]
Eltziego Arabar Errioxako ardoaren ekoizle nagusietakoa da, Guardia eta Lantziegorekin batera. Azken boladan, ardoaren ekoizpenaz gain, gorakada handia jasotzen ari da berauen inguruan sortutako turismoa.
Kultura [aldatu]
Hizkuntza [aldatu]
Gaur egun gaztelania da nagusi. Ezin dugu zehaztu bertako jatorrizko euskara galdu zen garaia. Hala ere, Eltziegoko euskara galtzea nonbait IX. eta XVI. mendeen artean kokatzen da.
Jaiak [aldatu]
- Otsailaren 5an San Blas eguna ospatzen da.
- Uztailaren 2an Santa Isabel ospatzen da, herriak, itxuraz, santa horrekin zerikusirik ez badu ere. Egunotan Eltziegoko banderari omenaldia egiten zaio.
- Azaroaren 30ean San Andres ospatzen da, Eltziegoko elizaren patroiaren eguna.
Ondasun nabarmenak [aldatu]
- San Andres eliza, Eusko Jaurlaritzak 1984an monumentu historiko-artistiko izendatua, baita 2002an Kultura Ondasun izendatua ere. Eraikinak aurrekari gotikoak dituen arren, homogeneotasun- eta trinkotasun-itxura handia du[3].
- Herederos del Marques de Riscal izeneko upategi, spa eta hotela, Frank Gehry arkitekto kanadarrak diseinatua. 5.000 m2 inguru eraikiak ditu. Hotelak 43 luxuzko gela dauzka. Upategia bisita daiteke.
-
Upategia eta hotela
-
Atzealdeko ikuspegia
-
Eraikina testuinguruan
Eltziegar ezagunak [aldatu]
- Francisco Navarrete (?-1722), Mondoñedoko apezpikua.
- Andres Merino (1730-1787), elizgizon, paleografo eta idazlea.
Erreferentziak [aldatu]
Kanpo loturak [aldatu]
- (Euskaraz) Eltziego Arabar Errioxako turismoko webgunean
- (Gaztelaniaz) Eltziegoko udalaren webgunea
- (Gaztelaniaz) Eltziegori buruzko webgunea
- (Gaztelaniaz) Eltziego Auñamendi entziklopedian
|
|||||||||||
