Errumaniera

Errumaniera română
Non mintzatzen den:	Errumania, Moldavia (moldaviera), Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Errusia, Ukraina, Israel, Serbia, Hungaria, Balkanak.
Hiztunak:	24 milioi
Rankina:	36.
Hizkuntza familia:	Indo-Europarra  Italikoa   Erromantzea    Ekialdeko Erromantzea     Errumaniera
Estatus ofiziala
Hizkuntza ofizialtzat duten lurraldeak:	Errumania, Moldavia, Vojvodina (Serbia)
Erakunde araugilea:	Academia Română
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1:	ro
ISO 639-2:	rum (B)	ron (T)
ISO 639-3:	—

Errumaniera (limba română) hizkuntza indoeuroparra da, batez ere Errumanian eta Moldavian (moldaviera izena hartuz) hitz egiten dena. Bi herrialde horietan eta Serbia, Hungaria eta Ukrainako alde batzuetan ofiziala da.

28 milioi pertsona inguruk hitz egiten dute mundu osoan zehar, munduko 36. hizkuntza mintzatuena da.

Historia

• 1512koa hizkuntza honetazko lehenengo dokumentu idatzia da, gutun bat hain zuzen ere.
• 1850eko urtarrilaren 15ean Mihai Eminescu jaio zen, inoizko poetarik ezagunena izan zena (h. 1889).
• 1866an Academia Romana gaur egungo erakunde araugilea sortu zuten "literatura elkarte" moduan.

Hiztunen geografia

Errumanierazko lurraldea

Herrialdea	Hiztunak (%)	Hiztunak (etxeko hizkuntza)	Biztanleak (2005)
Europa
Errumania	%91	19.736.517	21.698.181
Moldavia	%76.4	2.588.355	3.388.071
Transnistria (Ekialdeko Moldavia)	%31.9	177.050	555.500
Vojvodina (Serbia)	%1.5	29.512	2.031.992

Literatura

Sakontzeko, irakurri: Errumanierazko literatura

Moldaviera

Sakontzeko, irakurri: Moldaviera

Errumanieraren aldaera den hau Moldaviako hizkuntza ofiziala da, kontzeptualki eta identitatearen aldetik ika-mikak sortzen dituena: Hizkuntza arloan moldaviera eta errumaniera ia mintzaira bera da, lehenengoak alfabeto zirilikoa erabiltzen duela diferentzia nagusia izanda.

Alfabetoa

A, a (a); Ă, ă (ă); Â, â (â din a); B, b (be), C, c (ce); D, d (de), E, e (e); F, f (fe / ef); G, g (ghe / ge); H, h (ha / haş); I, i (i); Î, î (î din i); J, j (je), K, k (ka de la kilogram), L, l (le / el); M, m (me / em); N, n (ne / en); O, o (o); P, p (pe); Q (chiu); R, r, (re / er); S, s (se / es); Ş, ş (şe); T, t (te); Ţ, ţ (ţe); U, u (u); V, v (ve); W (dublu ve); X, x (ics); Y (i grec); Z, z (ze / zet).

Egitura

Errumanierazko hitzen %75-85 latinetik etorritakoak dira, eta gaur egungo hizkuntzaren ia %40a italierak eta frantsesek eragindakoak dira, XIX. mendean bereziki hartuta.

Hiztegiaren zati txiki bat eslaviar jatorrikoa da, bestela.

Ikus, gainera

• Arumaniera
• Moldaviera
• Valakiera
• Meglenera

Kanpo loturak

Hizkuntza honek bere Wikipedia du. Bisita ezazu.

• (Ingelesez)(Frantsesez)(Errumanieraz)"Academia Română"
• (Ingelesez) Internet bidezko errumaniera ikastaroa
• (Ingelesez) Errumaniera-Ingelesa hiztegia
• (Ingelesez)(Errumanieraz)(Errusieraz)Moldaviako Zientzia Akademia