Euklidesen Elementuak

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Elementuak
Title page of Sir Henry Billingsley's first English version of Euclid's Elements, 1570 (560x900).jpg

Euklidesen Elementuak liburuaren ingelesezko lehenengo bertsioa, 1570

Egilea Euklides (K. a. III. mendea)
Generoa Matematika
Datuak
Jatorrizko izenburua Στοιχεῖα
Jatorrizko hizkuntza Antzinako greziera
Herrialdea Egipto
Bilduma 13 liburu
Euskaraz
Izenburua Euklides. Elementuak
Itzultzailea Patxi Angulo Martin
Argitaratzailea Elhuyar (2005)

Elementuak (antzinako grezieraz: Στοιχεῖα, /stoicheia/) matematika eta geometria tratatu bat da, hamahiru liburuz osatua, Kristo aurreko 300 urte inguruan, Alexandrian, Euklides greziar matematikariak idatzi zuena.

Elementuak historian testu-liburuetako gehien jendarteratuenetariko batentzat hartua da eta bigarrena argitalpen kopuruetan Bibliaren ostean (1000 baino gehiago). Mende askotan zehar, quadrivium-a unibertsitateko ikasleen programaren barruan zegoen, eta testu hori ezagutzea eskatzen zen. Gaur egun ere, zenbait hezitzailek erabiltzen dute geometriaren oinarrizko hastapenerako.

K. a. 306. urtearen inguruan Ptolomeo I.a zen Egiptoko agintaria. Horrek Museoa zeritzon eskola edo institutu moduko bat sortu zuen eta bertan aritu zen Euklides matematika irakasten.

Ptolomeok geometriarako sarrera erraz bat idazteko eskatu zion Euklidesi. Lan horren emaitza izan zen sekulako matematika lanik ospetsuena eta eraginik handiena izan duena: Elementuak.

Euklidesek, gainera, beste hainbat arlotako lanak ere idatzi zituen, optika, astronomia, musika, eta abarrei buruzkoak. Elementuak lana ez da ezaupide geometrikoen bilduma bat, ordena logikoan emandako oinarrizko matematikaren funtsezko gauzen azalpena baizik.

Hamahiru liburuk osatzen dute: lehendabiziko seiak oinarrizko geometria lauari buruzkoak dira; hurrengo hirurak, zenbakien teoriari buruzkoak; hamargarrena, neurtezinei buruzkoa eta eta azken hirurak solidoen geometriari buruzkoak.

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Euklidesen Elementuak Aldatu lotura Wikidatan