Europako hizkuntzak

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Europako hizkuntza handienen mapa

Europako hizkuntzak europar geografian eta kulturan kokatu dauden komunitatea ezberdinek egunero hitz egiten dituzten hizkuntzakk dira.

Arlo hauen ikerketa, euren garapen historikoa, baldintza soziolinguistikoak eta beste ezaugarri batzuek eurohizkuntzalaritza izeneko ikerketa-alor bat osatzen dute.

Europako hizkuntza gehienek arbaso berdinak dituzte eta indoeuropar hizkuntzen familia osatzen dute.

Europako Kontseiluak, Bielorrusia ezik Europako beste estatu guztiek parte hartzen duten erakundeak, Europako hizkutza guztiak bultzatzen ditu, batez ere eskualdeetako hizkuntzak eta hizkuntza txikiak, Hizkuntza Gutxituen Europar Gutuna nazioarteko itunaren bidez. Bertan sinatu duten estatuek hizkuntza txikiak babestu behar dituzte, zein gradutan babesten dituzten adieraziz.

Alfabetoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Europako hizkuntza nazionaletan erabilitako alfabetoa:

   alfabeto grekoa

   alfabeto grekoa & alfabeto latinoa

   alfabeto latinoa

   alfabeto latinoa & alfabeto zirilikoa

   alfabeto zirilikoa

   alfabeto georgiarra

   alfabeto armeniarra

1900 inguruan, Europako ohiko alfabetoak:

   alfabeto latinoa: Fraktur aldaera

   alfabeto latinoa: Antiqua aldaera

   alfabeto zirilikoa

   alfabeto grekoa

   alfabeto arabiarra

   Kalmykalfabeto mongoliarra

















Europako hizkuntza familiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Europan hizkuntza famili ugari daude. Batzuk indoeuropar hizkuntzak dira eta besteak indoeuroparrak ez direnak[1]:

Indoeuropar hizkuntzak

Indoeuroparrak ez diren hizkuntzak

Europako hizkuntzen hiztun kopurua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hizkuntza Hiztunak Estatus ofiziala herrialdean Estatus ofiziala eskualdean
Adigera 128,000-300,000 Txantiloi:Herrialde info Adigea
Albaniera 7,400,000  Albania,  Kosovo
Aragoiera 10,000  Aragoi
Armeniera 5,902,970  Armenia  Nagorno-Karabakh
Arumaniera 250,000
Avarera 760,000  Dagestan
Azerbaijanera 7,324,060  Azerbaijan  Dagestan
Frankoprovenzera 140,000
Asturiera 500,000  Asturias
Baxkirera 1,200,000 Txantiloi:Herrialde info Bashkortostan
Euskara 720,000  Euskadi,  Nafarroa
Bielorrusiera 9,000,000  Bielorrusia
Bosniera 3,000,000  Bosnia-Herzegovina National Symbol of Bosniaks in Sandzak.png Sandžak
Bretoiera 210,000
Bulgariera 10,000,000  Bulgaria
Katalana 9,000,000  Andorra  Balear Uharteak,  Katalunia,  Valentziako Erkidegoa
Txetxeniera 1,400,000 Txantiloi:Herrialde info Txetxenia  Dagestan
Txuvaxera 1,600,000 Txantiloi:Herrialde info Txuvaxia
Kornubiera 2,000
Korsikera 230,000
Krimeako tatarera 480,000  Krimea, Txantiloi:Herrialde info Sebastopol
Kroaziera 5,500,000  Kroazia  Burgenland,  Bosnia-Herzegovina, Txantiloi:Herrialde info Vojvodina
Txekiera 10,000,000  Txekiar Errepublika
Daniera 5,600,000  Danimarka Txantiloi:Herrialde info Faroe uharteak
Nederlandera 23,000,000  Belgika,  Herbehereak
Ingelesa 67,000,000  Irlanda,  Malta,  Erresuma Batua
Estoniera 1,100,000  Estonia
Erziera 430,000 Txantiloi:Herrialde info Mordovia
Faroera 66,000 Txantiloi:Herrialde info Faroe uharteak
Finlandiera 5,500,000  Finlandia
Frantsesa 80,000,000  Belgika,  Frantzia,  Luxenburgo,  Suitza Txantiloi:Herrialde info Aostako harana[2]
Frisiera 480,000  Frisia
Gagauzera 170,000 Txantiloi:Herrialde info Gagauzia
Galiziera 3,000,000  Galizia
Galloera 28,000
Georgiera 4,200,000  Georgia
Alemanera 90,000,000  Austria,  Belgika,  Alemania,  Liechtenstein,  Luxenburgo,  Suitza Txantiloi:Herrialde info Hego Tirol[3]
Greziera 11,000,000  Zipre,  Grezia
Hungariera 14,000,000  Hungaria  Burgenland, Txantiloi:Herrialde info Vojvodina
Islandiera 330,000  Islandia
Ingriera 120
Irlandera 1,800,000  Irlanda  Ipar Irlanda
Italiera 60,000,000  Italia,  San Marino,  Suitza, Txantiloi:Herrialde info Vatikano hiria  Kroazia Istria
Kabardiera 1,600,000 Txantiloi:Herrialde info Kabardino-Balkaria, Txantiloi:Herrialde info Karatxai-Txerkesia
Kashubiera 106,000
Kazakhera 1,000,000 (Europako Kazakhstan)  Kazakhstan
Ladinera 20,000
Latina 30,000 Txantiloi:Herrialde info Holy See
Letoniera 1,900,000  Letonia
Lazera 20,000
Livoniera 300
Lituaniera 3,200,000  Lituania
Luxenburgera 400,000  Luxenburgo
Mazedoniera 2,000,000  Mazedonia
Maltera 400,000  Malta
Manxera 300 Txantiloi:Herrialde info Man uhartea
Mariera 400,000 Txantiloi:Herrialde info Mari El
Mingreliera 400,000
Mirandera 15,000
Montenegroera 300,000  Montenegro
Norvegiera 5,000,000  Norvegia
Okzitaniera 300,000  Katalunia
Osetiera 580,000  Hego Osetia
Pikardiera 700,000
Poloniera 40,000,000  Polonia
Portugesa 11,000,000  Portugal
Erromaniera 3,000,000
Errumaniera 28,000,000  Moldavia,  Errumania Txantiloi:Herrialde info Vojvodina
Erretorromaniera 60,000  Suitza
Errusiera 82,000,000 (Europako Errusian)
95,000,000 (Europa guztian)
 Bielorrusia,  Kazakhstan,  Errusia
Samiera 20,000
Sardiniera 1,000,000  Sardinia
Eskoziera 1,540,000  Eskozia,  Ulster,  Ingalaterra
Eskoziako gaelera 58,000  Eskozia
Serbiera 9,700,000  Serbia  Bosnia-Herzegovina
Silesiera 510,000
Eslovakiera 5,000,000  Txekiar Errepublika,  Eslovakia Txantiloi:Herrialde info Voivodina
Esloveniera 2,500,000  Eslovenia
Sorbiera 50,000
Gaztelera 51,000,000  Espainia
Svanera 27,000
Suediera 8,700,000  Finlandia,  Suedia
Tabasaranera 130,000  Dagestan
Tatarera 5,400,000 Txantiloi:Herrialde info Tatarstan
Turkiera 10,000,000 (Europako Turkian)
19,000,000 (Europa guztian)
 Zipre, Txantiloi:Herrialde info Ipar Zipre,  Turkia  Kosovo
Ukrainera 37,000,000  Ukraina
Vepera 3,500
Wymysorys 70  Polonia ama hizkuntza Wilamowicen
Võro 75,000
Valoniera 600,000  Valonia
Galesera 720,000  Gales

Hizkuntzak eta Europar batasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]