Ezker abertzalea
- Artikulu hau Euskal Herriko mugimenduari buruzkoa da; ideologia politikoa gaitzat duena beste hau da: Ezkerreko nazionalismo
| Artikulu hau serie honen zatia da: Eusko abertzaletasuna |
 |
|
Oinarrizko kontzeptuak
|
|
Alderdi politikoak
|
|
Sindikatuak
|
|
Gizarte-eragileak
|
|
Talde armatuak
|
|
Eusko abertzale ospetsuak
|
|
Gertuko kontzeptuak
|
Ezker abertzalea Euskal Herriko herritar, alderdi politiko nahiz gizarte mugimendu abertzale eta ezkertiarren ideologia eta multzoa da, Euskal Herriarentzako independentzia eta sozialismoa proiektu politikotzat duena. Zer ikuspuntu ideologikotatik begiratzen zaion, multzo hori zabalagoa edo estuagoa izango da; hots, euskal herritarren talde handiagoa edo txikiago izendatzeko erabiliko da.
Alderdi politikoen artean, besteak beste, euren burua ezker abertzalekotzat dute Batasunak, Eusko Alkartasunak[1], Aralarrek, Eusko Abertzale Ekintzak edota Abertzaleen Batasunak.[2]
2011tik aurrera, Hego Euskal Herriko ezker abertzaleko alderdiak, Alternatiba bezalako beste sektore batzuekin batera, Bildu edo-eta Amaiur koalizioetako kide dira. Ipar Euskal Herrian Euskal Herria Bai koalizioan biltzen dira.
Eduki-taula |
Ezker Abertzalea mugimendua [aldatu]
Halaber, Ezker Abertzalea erabiltzen da independentzia eta sozialismoa helburu dituen mugimendu poltikoa izendatzeko ere, historikoki Herri Batasunaren inguruan antolatu dena. 1980ko hamarkadan mugimendu politiko honi Euskal Nazio Askapenerako Mugimendua (ENAM, edo MLNV gaztelaniaz) zeritzaion, eta gaur egun ere hala egiten da batzuetan; baina 1990eko hamarkadatik aurrera Ezker Abertzalea izena orokortu egin zen. Izendapen horren erabilera 2000ko hamarkadaren amaieran areagotu zen Batasunaren legez kaporatzearen ondorioz, sektore politiko horrek (Euskal Herriko mugimendu ezkertiar eta abertzalean handiena) Ezker Abertzalea izena erabiltzen baitzuen.[3][4]
Mugimendu hau Herri Batasuna alderdiaren inguruan antolatzen zen Hego Euskal Herrian, baina 2000 urtetik aurrera, Batasuna bilakatu zen mugimenduaren erreferente politiko nagusia zazpi herrialdeetan. 2002an, baina, Espainiako Gobernuak Ezker Abertzaleko alderdien legez kanporatzeari ekin zion, Hego Euskal Herrian Batasuna, Eusko Abertzale Ekintza eta beste hainbat erakunde eta hautes zerrenda debekatuz.[5] Ipar Euskal Herrian, aldiz, eragile horiek legezkoak dira.
Ezker Abertzalean, alderdi politikoez gain, bestelako antolakunde politikoek ere parte hartzen dute edo parte hartu izan dute, dela sindikatuak (LAB), gazte mugimenduko eragileak (Segi) edota amnistiaren aldekoak (Askatasuna), besteak beste. Horietako batzuk legez kanpo daude Hego Euskal Herrian.
2005etik 2009rako legegintzaldian, Euskal Herrialdeetako Alderdi Komunistaren (EHAK) legebiltzar taldeak Ezker Abertzalea izena hartu zuen.
Aralar alderdiak, bere aldetik, bere burua mugimendu honetakotzat aldarrikatzen du batzuetan, mugimenduaren gehiengoari ezker abertzale ofiziala deituz.[6]
Ezker Abertzalea 2013tik aurrera [aldatu]
2013an Sortu alderdiak bere kongresua egin zuen. Bertan Ezker Abertzale gisa identifikatzen ziren hiru adarrak definitu ziren: Sortu, Ernai gazte erakundea eta LAB, sindikatua.
Erreferentziak [aldatu]
- ↑ Eusko Alkartasunaren oinarrizko proposamena Euskal Herriaren independentziaren aldeko akordio subiranista sustatzeko, Donostia, 2009-11-21.
- ↑ Ezker abertzalea berriz batzeko beharra eta gogoa adierazi du ABk Berria, 2011-12-07
- ↑ Ezker Abertzalearen eskaintza politikoa ezkerabertzalea.info
- ↑ Ezker abertzalearen apustu estrategiko berriaren emaitza Berria, 2011-10-21
- ↑ Elduaien, Oihana (Urtarrilaren 15a, 2009), «600dik gora zerrenda baliogabe» (Euskaraz), Berria (Andoain), http://paperekoa.berria.info/harian/2009-01-15/008/004/600dik_gora_zerrenda_baliogabe.htm
- ↑ (Gaztelaniaz) Aralar aboga por una izquierda abertzale unida que defienda «una paz irreversible» El Diario Vasco, 2011-07-28
Ikus, gainera [aldatu]
- Abertzale
- Euskadi Ta Askatasuna
- Jeltzale
- Lortu Arte (Ezker Abertzalea eta EAren arteko akordioa)
- Nazionalismoa
- Sozialismoa
- Sozialdemokrazia
