Fernando VII.a Espainiakoa
| Fernando VII.a Espainiakoa | |
_by_Goya.jpg) Fernando VII.a. Francisco Goyaren margolana. |
|
|
|
|
|---|---|
| 1813ko abenduak 11 – 1833ko irailak 29 | |
| Aurrekoa | Josef Bonaparte |
| Ondorengoa | Elisabet II.a Espainiakoa |
|
|
|
| Jaiotza | 1784ko urriaren 14a San Lorenzo de El Escorial, Madril, Espainia |
| Heriotza | 1833ko irailaren 29a Madril, Espainia |
| Ezkontidea | |
| Senideak | Aita: Karlos IV.a Espainiakoa Ama: Maria Luisa Parmakoa |
| Erlijioa | Katolikoa |
| Sinadura |  |
 |
|
Fernando VII.a Borboikoa (San Lorenzo de El Escorial, Madril, 1784ko urriaren 14a - Madril, 1833ko irailaren 29a), izengoitiz Desiratua (gaztelaniaz: el Deseado) eta Errege desleiala (gaztelaniaz: el Rey Felón) deitua, bi alditan izan zen Espainiako erregea: 1808an eta 1813-1833 bitartean.
Jesús Mosterín filosofoak honela laburbildu du hark utzitako ondarea:[1]
| « | Fernando VII, enemigo de la inteligencia, restaurador de la censura y la Inquisición, creador de las escuelas taurinas y gran promotor de las corridas de toros.
(Fernando VII.a, adimenaren etsai, zentsuraren eta Inkisizioaren berrezarle, zezenketa eskolen sortzaile, eta zezenketa ekitaldien sustatzaile handi.) |
» |
Biografia [aldatu]
Karlos IV.a eta Maria Luisa Parmakoaren semea zen. Maria Luisa erreginaren begiko zen Manuel Godoyren kontrako talde bat bildu zuen bere ingurura. Napoleonekin ezkutuko harremanak izan zituen. 1808ko martxoaren 17an, Karlos IV.a erregetzatik bota eta haren ordez jarri zuen Fernando VII.a Aranjuezko matxinadak. Murat jeneral frantsesak Madril hartu zuenean, Karlos IV.a eta Fernando VII.a Baionara joan ziren, Napoleonek behartuta, eta hark 1808ko maiatzaren 2an erregetza Josef Bonaparteren eskuetan utz zezan lortu zuen. Fernando VII.a Valençayko gazteluan atxilotua egon zen 1814a arte.
Espainiara itzuli zenean, 1812ko Cadizko konstituzio liberala baliogabetu zuen, eta absolutismoa ezarririk liberalen aurkako neurriak hartu zituen. Baina Riego jenerala matxinatu zenean (1820), 1812ko konstituzioa onartzen zuen erregimen liberal bat bideratu zuen Fernando VII.ak. Fernandok bultzaturik, erregezaleek Itun Santuari dei egin zioten, eta Angoulémeko dukearen laguntzaz aginpide osoa lortu zuen berriro (1823).
Lau aldiz ezkondu zen eta alaba bakarra izan zuen, Elisabet, Maria Kristina Borboikoa bere laugarren emaztearengandik. Emakumeak erregina izatea debekatzen zuen Lege Salikoa indarrik gabe utzi zuen bere alabak erregetza eskura zezan.
Erreferentziak [aldatu]
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/04/29 egunean. Izan ere, egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
- ↑ Jesús Mosterín: «La España negra y la tauromaquia», El País, 2010-03-11.
 |
Espainiako errege-erreginak | |
|---|---|---|
|
Fernando II.a eta Elisabet I.a | Joana eta Filipe I.a | Joana eta Karlos I.a | Filipe II.a | Filipe III.a | Filipe IV.a | Karlos II.a | Filipe V.a | Luis I.a | Fernando VI.a | Karlos III.a | Karlos IV.a | Josef I.a | Fernando VII.a | Elisabet II.a | Amadeo I.a | Alfontso XII.a | Alfontso XIII.a Egungoa: Joan Karlos I.a |
||
 |
Artikulu hau monarkiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
