Formatu ireki

Formatu ireki bat normalean estandar irekien erakunde batek argitaratutzen duen datu digitalak gordetzeko zehaztapen bat da, erabiltzeko murrizketa legalik ez duena. Formatu ireki batek software jabedun eta libreetan erabiltzeko aukera eman behar du, bakoitzaren lizentziak erabiliz. Formatu jabedunak, ordea, erakunde pribatuek definitu eta kudeatzen dituzte. Formatu irekiak estandar irekien azpi-talde bat dira.

Formatu irekien helburu nagusia gordetako datuak epe luzera irakurri ahal izateko bermea da, baldintza legalak, teknologiaren eskuragarritasuna, edo beste baldintza batzuen menpe egon beharrik gabe. Beste helburu bat lehiakortasuna sustatzea da, formatu jabedun bat sortzen duenak guztiak hori erabiltzera derrigortu ez ditzan. Hori dela-eta, gobernu eta enpresa pribatu askok formatu irekien erabilera bultzatu nahi dute.

Formatu irekien adibide batzuk

• Dirac (bideoa)
• FLAC (galerarik gabeko soinua)
• HTML (web orrialdeentzako formatu estandarra)
• JPEG (irudiak)
• OASISen Open Document (bulegoko dokumentuentzat)
• ODT (testu formatua)
• ODP (diapositiba aurkezpena)
• Ogg (multimedia)
• PNG (irudiak)
• PDF (dokumentu formatu eramangarria)
• RTF (testu formatu aberatsa)
• SVG (irudi bektorialak)
• Speex (ahotsa)
• Theora (bideoa)
• TXT (testu formatua)
• Vorbis (soinua)

Ikus, gainera

• Estandar irekia
• Software librea

Kanpo loturak

• (Gaztelaniaz) OpenFormats
• (Ingelesez) Free Knowledge requires Free Software and Free File Formats (Jimmy Wales)