Frantzisko I.a Nafarroakoa

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Frantzisko I.a Nafarroakoa

1479ko urtarrilaren 28a – 1483ko urtarrilaren 30a
Aurrekoa Leonor I.a Nafarroakoa
Ondorengoa Katalina I.a Nafarroakoa

1462 – 1483
Aurrekoa Gaston IV.a Foixkoa
Ondorengoa Katalina I.a Nafarroakoa

Jaiotza 1469ko apirilaren 18a
Bearno
Heriotza 1483ko urtarrilaren 30a (13 urte)
Paue, Bearno
Erlijioa Kristau katolikoa

Frantzisko I.a Febus (Bearno, 1469ko apirilaren 18 - Paue, 1483ko urtarrilaren 30), Nafarroako errege (1479-1483) eta Foix eta Bigorreko konde eta Bearnoko bizkondea izan zen (1472-1483). Aita Gaston, Vianako printzea eta amama Leonor I.a Nafarroakoa zituen, bien oinordekoa izanik.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Umea zela umezurtz geratu zen 1470eko azaroaren 23an, aita gaizki sendotutako zaurietatik hil zelako. Zauriak Libournen, Bordeletik gertu, egindako torneo batean izan zituen. Hurrengo urtean, Leonor amamak Joanes II.a Aragoikoa aitonatik Nafarroako jabetza izan zuen, Aragoiko Erresumaren ukapenaren truke.

1472an aitona Gaston IV.a hil zenean Frantzian titulu asko izan zituen. 1479an amama hil eta Nafarroako errege bihurtu zen. Joanes Foixkoak osaba koroa ere nahi zuen baina testamentua argia zen.

Bere pertsonarekin bete ziren Foix etxearen asmoak erregetzara iristeko. Aurretik, besteak beste, Mateok huts egin zuen Aragoiko koroaz jabetzeko (1395an) eta Joanes I.ak zoritxarra izan zuen bere ezkontzarekin (1413an). Aldiz, 1479an, Frantziskok Nafarroako erregetza eskuratzen zuelarik, lurralde handi baten buruan kokatu zen:

Bere lau urteko erreinaldi txikian ama Maddalen Frantziakoaren babesa izan zuen, bera baitzen erregeordea agaramontarren laguntzaz. Maddalenek tinko eutsi zuen Frantzia eta Gaztelako Erresumen presioa. Biek Frantzisko ezkondu nahi zuten Nafarroako Erresuma bereganatzeko. Piarres Foixkoak, Vannesko apezpikua eta Arlesko artzapezpikua zena, lagundu zuen bere iloba egoera hartan.

Halere, Nafarroan gerla zibila egoerak ez zion ematen aukera lurralde guzti hauen batasuna gauzatzeko. Itxaron zuen 1481eko abenduaren 9a arte, giroa baretu zelarik, Iruñeko katedralean Nafarroako koroa janzteko. Ondoko asteetan Nafarroako itzulia egin zuen eta Bearnora joan zen berriro 1482ko otsailan. Ez zen inoiz itzuli Nafarroara ustekabean hil baitzen Pauen 1483ko urtarrilaren 30ean, 15 urte zituelarik. Leskarreko katedralean lurperatu zuten.

Familia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aitona
Blason de Foix-Béarn.svg Gaston IV.a
Foixko konde
Bearnoko bizkondea
Amona
Blason Navarre.png Leonor I.a
Nafarroako erregina
Aitona
Blason France moderne.svg Karlos VII.a
Frantziako erregea
Amona
Blason duche fr Anjou (moderne).png Maria
Anjoukoa
Aita
Armoiries Navarre Foix.png Gaston V.a
Bianako printzea
Ama
Blason France moderne.svg Maddalen
Frantziakoa
Armoiries Navarre Foix.png Frantzisko I.a
Nafarroako erregea

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Aurrekoa:

Leonor I.a

Blason Navarre.png
Frantzisko I.a
Nafarroako errege
(1479-1483)
Ondorengoa:

Katalina I.a

Aurrekoa:

Gaston IV.a

Blason de Foix-Béarn.svg
Frantzisko I.a
Foix-ko konde
Bearnoko bizkonde
(1472-1483)
Ondorengoa:

Katalina I.a