Fruktosa

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
D-Fruktosa
Identifikadoreak
CAS zenbakia 57-48-7 YesY
PubChem 11769129
ChemSpider 388775 YesY
UNII 6YSS42VSEV YesY
EC-zbka. 200-333-3
KEGG C02336 YesY
ChEBI CHEBI:28645 YesY
ChEMBL CHEMBL604608 YesY
ATC kodea V06DC02
Propietateak
Formula molekularra C6H12O6
Masa molarra 180.16 g mol−1
Dentsitatea 1.694 g/cm3
Fusio puntua

103 °C, 376 K, 217 °F

Arriskuak
LD50 15000 mg/kg (intravenous, rabbit)[2]
Kontrakoa esaten ez bada, emandako datuak baldintza normaletan (25 °C, 100 kPa) hartuak dira.
Erreferentziak

Fruktosa bere molekulan 6 karbono atomo dituen gluzidoa da (hexosa bat), fruta askotan eta eztian dagoena. Glukosaren formula bera du (C6H12O6), baina egitura desberdina. Izan ere, glukosa aldosa bat da (COH taldea du lehenengo karbonoan), fruktosa zetosa bat izanik (zetona taldea duelako).

Glukosarekin elkartzen denean sakarosa izeneko disakaridoa sortzen du.

Eskuineko irudian fruktosaren formula lineala ikus daiteke. Ur-disoluzioan, berriz, gluzido guztien antzera egituraz aldatzen du, molekula bereko zetona eta alkoholaren arteko erreakzioa dela eta. Horrela, molekula barnean hemizetal bat sortzen da, eta molekulak egitura ziklikoa hartzen du. Haworthen formularen bidez marrazten dira egitura zikliko hauek (beheko irudietan).

Organismoek dietaren bitartez bereganatzen du fruktosa, eta baita sakarosaren hidrolisi entzimatikoaren bitartez.

Sakarosaren aldean fruktosaren indize gluzemikoa txikiagoa da, diabetesa duten gaixoentzat egokia izanik gozagarri edo edulkoratzaile gisa. Horren arrazoia da degradatzeko duen bide metabolikoa sakarosa edo glukosaren baino konplexuagoa dela.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Fructose – Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary, Mw4.m-w.com, http://mw4.m-w.com/dictionary/fructose .
  2.   Chambers, Michael, ChemIDplus – 57-48-7 – BJHIKXHVCXFQLS-UYFOZJQFSA-N – Fructose [USP:JAN – Similar structures search, synonyms, formulas, resource links, and other chemical information.], Chem.sis.nlm.nih.gov, http://chem.sis.nlm.nih.gov/chemidplus/rn/57-48-7 .
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Fruktosa Aldatu lotura Wikidatan