Garrüze
|
Garrüze |
||
|---|---|---|
 Nafarroa Beherea |
||
 |
||
|
||
| Izen ofiziala | Garris | |
| Estatua Eskualdea Departamendua Barrutia Kantonamendua |
Frantzia Akitania Pirinio Atlantikoak (64) Baiona Donapaleu |
|
| Alkatea | François Ladeuix (2008-2014) | |
| Herritarra | Garrüztar | |
| Koordenatuak | 43°20′36″N 1°3′36″W / 43.34333°N 1.06°WKoordenatuak: 43°20′36″N 1°3′36″W / 43.34333°N 1.06°W | |
|
|
||
| Eremua | 3,13 km2 | |
| Garaiera | 73 – 219 m | |
| Posta kodea | 64120 |
|
| INSEE kodea | 64235 |
|
| Biztanleria | 302 bizt | |
| Dentsitatea | 96,49 bizt/km² | |
.svg)
Garrüze Nafarroa Behereko udalerria da eta Amikuze eskualdean dago kokaturik.
Eduki-taula |
[aldatu] Geografia
[aldatu] Sarbideak
Garrüze RD11, RD511 eta RD124 errepideek zeharkatua da.
[aldatu] Hidrografia
Bertatik Biduzeko ibaiadarra den Sallarteko erreka eta honen ibaiadarra den Zubiaga erreka pasa dira[1].
[aldatu] Udalerri mugakideak
- Amendüze-Unaso ekialdean
- Lüküze-Altzümarta mendebaldean
[aldatu] Toponimia
Euskarazko izen tradizionala Garrüze edo Garruce[2] da. Jean-Baptiste Orpustanen esanetan[3] 'ertz harritsua' esan nahi du.
Frantsesezko toponimoak, Garris, itxura hauek izan ditu:
- Carasa (Antoninoren Ibilbidea[2]),
- Garris (1119 eta 1249[3]),
- Sanctus Felix de Garris (XIII. mendea[2], Duchesne bilduma CXIV. liburukia[4]),
- Garritz (1249[3]),
- Garriz (1264[3]),
- Castieyllo de Guarriz (1326[2], Nafarroako paperak[5]),
- Guarriz (1350[3]),
- la biele de Garris (1413[3]),
- Garriis (1472[2], Bastidaxarreko notarioak[6]),
- Garritze (1508[2], Baionako kapitulua[7]), eta
- Garris (1650).
[aldatu] Historia
1790ean, Donapaleuko barrutiaren barnean zegoen kantonamendu baten hiriburu bilakatu zen. Aipatutako kantonamenduan Amorotze-Zokotze, Arrueta-Sarrikota, Behauze, Bithiriña, Garrüze bera, Labetze-Bizkai, Lüküze-Altzümarta, Martxueta eta Oragarre udalerriek hartu zuten parte.
1814ko otsailaren 15ean, Espainiako Independentzia Gerra garaian, bertan Garrüzeko gudua egin zuten Harispe jeneral baxenafarrak zuzendutako napoleondar armadak eta Wellingtongo markesak zuzendutako anglo-portugaldar armadak[8].
Herria, Donapaleuko udalerriaren zati izan zen 1967ko urtarrilaren 1etik 1997ko urtarrilaren 1erarte[9].
[aldatu] Administrazioa
[aldatu] Alkateak
| Agintaldia | Alkatea | Alderdia | Lanbidea |
|---|---|---|---|
| 2001-2008 | Noël Chohobigarat | ||
| 2008-2014 | François Ladeuix |
[aldatu] Herri elkargoa
Amikuzeko Herri Elkargoaren kidea da.
[aldatu] Demografia
Karlos III.a Nafarroakoak agindutako[10]1412 eta 1413 artean egindako erroldaren datuak[11]1551ko erroldan lortutakoekin alderatuak[12], herriaren demografia ez zela asko handitu adierazten du. Lehendabizikoan Garrüzek 64 su zituen, bigarrenean, berriz, 68.
Hona hemen modernoagoak diren datuak:
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Oharra: 2006ko biztanleria, INSEEk emaniko behin-behineko datua da
[aldatu] Ondasun nabarmenak
- Garruzeko Feria, uztailaren bukaera eta abuztuaren hasiera bitartean ospatzen dena, eta zaldi, pottoka eta behien salmenta ardatz duena.
- San Felix eliza[13], XII. mendekoa. Bere zutabe eta bere kapitela nabarmentzekoak dira, XVIII. mendekoak izanik[14] eta baita bere zurezko erretaula ere[15].
[aldatu] Garrüztar ezagunak
- Arnaud de Vivié, 1789an Estatu Orokorretan ordezkaria zena.
[aldatu] Erreferentziak
- ↑ Sandre datu basea
- ↑ a b c d e f Paul Raymond, Dictionnaire topographique Béarn-Pays basque
- ↑ a b c d e f Orpustan, Jean-Baptiste (2006), Nouvelle toponymie basque, Presses universitaires de Bordeaux, Bordele, ISBN 2 86781 396 4
- ↑ Duchesne bilduma, 99 - 114 liburukiak, Oihenarten paperak, Frantziako Liburutegi Nazionala
- ↑ Nafarroako erresumako paperak - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
- ↑ Bastidaxarreko notarioak - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
- ↑ Baionako kapitulua - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
- ↑ Glover, Michael (2001), The Peninsular War 1807-1814, Penguin, 314. or., ISBN 0-141-39041-7
- ↑ Inseeren webgunea
- ↑ Zierbide, Ricardo (1993), Censos de población de la Baja Navarra, Max Niemeyer Verlag, Tubinga
- ↑ Goienetxe, Manex (2001), Histoire générale du Pays basque, 3, Elkarlanean, 26. or., ISBN 2 9131 5634 7
- ↑ Baratchart, Louis (1995eko urtarrila), «des hommes et des armes qui sont dans le présent royaume de Navarre d'en deça les ports», Les amis de la vieille Navarre (Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques) (E 575): 44-54
- ↑ Mérimée datu-basea
- ↑ Palissy datu-basea
- ↑ Palissy datu-basea
