Gaztelako Gerra Zibila

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Gaztelako Gerra Zibila
Ehun Urteko Gerra
Battle najera froissart.jpg
Naiarako gudua, XV. mendeko Chronicles eskuizkribuan.
Data 13511369
Lekua Gaztelako Koroa
Emaitza Petri I.aren hilketa eta Henrike II.aren garaipena
Gudulariak
Blason Castille Léon.svg Petrien aldekoak
Arms of Edward III of England.svg Ingalaterrako Erresuma
Blason Navarre.png Nafarroako Erresuma[1]
COA of Nasrid dynasty kingdom of Grenade (1013-1492).svg Granadako Erresuma
Armoiries Majorque.svgMallorcako Erresuma
Blason Castille Léon.svg Henrikeren aldekoak
Blason France moderne.svg Frantziako Erresuma
Armas de Aragón.svg Aragoiko Koroa
Buruzagiak
Blason Castille Léon.svg Petri I.a Gaztelakoa
Arms of Edward III of England.svg Eduardo, Printze Beltza
Arms of Edward III of England.svg Joanes Gantekoa
Blason Navarre.png Karlos II.a Nafarroakoa
Armoiries Majorque.svg Jakue IV.a Mallorcakoa[2]
Blason Castille Léon.svg Henrike II.a Gaztelakoa
Blason Castille Léon.svg Tello I.a Gaztelakoa
Blason Castille Léon.svg Fernando Sánchez de Tovar
Blason France moderne.svg Bertrand du Guesclin


Gaztelako Gerra Zibila 1366 eta 1369 artean iraun zuen Gaztelako Koroa izateko gerra zibila izan zen. Frantzia aldean borrokatzen ari ziren Ingalaterra eta Frantziako Erresumak gerran sartu zirenean, Ehun Urteko Gerraren fronte bat bilakatu zen. Gaztelako Erresuma eta bere inguruko kostaldeetan borrokatu zuten Petri I.a Gaztelakoak eta bere sasianaia zen Henrike II.a Gaztelakoaren aldekoek[3].

Aurrekariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere aldekoen artean Petrik "Zuzena" ezizena eta, bere aurkakoen artean, berriz, "Bihozgabea" ezizena zuen. Gaztelar goi-nobleziak tiranotzat zuten erregearen agintaritza ezarri zuelako[4]. Nazioarteko politikan, Aragoiekin gerran hasi zen, "Bi Petrien Gerra" sortuz.

Henrike bere sasianaiak goi-nobleziaren babesa ez ezik Frantzia, Aragoi eta Aitasantutzarena ere lortu zituen. 1366an Las Huelgasen ofizialki bere burua errege aldarrikatu eta anaiari Gaztela, León, Toledo eta Sevillako tronuak kendu zizkion.

Gerra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1366an, Henrikek, orduan Frantzian erbesteratua bizi zela, Montpellierren frantziar eta aragoiar soldadu eta ingeles mertzenario zituen armada handia antolatu eta Gaztela inbaditu zuen. Karlos V.a Frantziakoa eta Petri IV.a Aragoikoaren babesari esker, Petri ihes egitera bultzatu zuen.

Petri Baionara joan zen, orduan ingelesen eskuetan zegoela, eta Printze Beltzari laguntza eskatu zion, Gaztelan lurraldeak izatearen truke. 1367an, Gaztelara itzuli eta Naiarako guduan Petriren aldekoek Henrikeren aldekoak menderatu zituzten. Henrike ihes egin behar izan zuen baina Petrik bere hitza jan zuen eta ingelesek alde egin zuten. 1368an, Henrike eta Karlos Frantziakoak Toledoko ituna sinatu zuten. Itun honen bitartez, lehorrean laguntza izatearen truke gaztelarrek bere Bizkaiko Golkoko itsas-armada uzten zieten frantziarrei.

1369an Henrike berriro itzuli zen Gaztelara eta Montielgo guduan bere etsaia hil zuen. Segidan aho batez izendatu zuten errege eta juduak administraziotik bota zituen. Hurrengo gerretan Gaztela Frantziaren aliatu bilakatuko zen.


Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Batzutan alderdiz aldatu zuen.
  2. Erbestean zegoen erregenahia.
  3.   Valdeón Baruque, Julio (2003), Pedro I el Cruel y Enrique de Trastámara: ¿la primera guerra civil española?, Aguilar .
  4.   Wintle, Justin (2003), The Rough Guide History of Spain, Penguin Group .


Historia
Espainia
Artikulu hau Espainiako historiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.