Gene

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Gene baten irudikapena

Genea DNAaren atal bat da (edo RNAaren atala, hainbat birusen kasuan), RNA produktu bat era kontrolatu batean sortzeko beharrezkoa den informazioa duena.

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kromosoma bakoitzak informazio jakin bat du. Izan ere, ez dira denak tamaina berekoak. Baina informazio hori ez dugu oraindik guztiz ulertzen. Badira zati handiak informazio erabilgarririk ez dutenak edo guk interpretatzeko modukoak ez direnak (exoi izenekoak).

Dena dela, jakina da beste zati askok proteinak osatzeko kodea gordetzen dutela (introi deitutakoak). Proteina bat kodetzen duen kromosoma zatiari gene deritzo. Zelulak une bakoitzean behar duen proteina sintetizatzeko, beraz, gene egokiaren informazioa irakurri eta erribosometara bidaltzen du. Hortik abiatuta erribosomak osatuko du proteina. Prozesu horri genearen adierazpena deritzo.

Teoria oso sinplea bada ere, genea adierazteak urrats konplexuak ekartzen ditu. Gene bat ez da beti kromosomaren zati bakarra izaten. Askotan, informaziorik gabeko zatiak dituzte tartekatuta. Gainera, hainbeste informazioren artean gene egokia bilatzea oso lan geometriko zaila suertatzen zaigu. Zientzialarien ustez, kromosomen hiru dimentsioko egitura zehazki jakitea ezinbestekoa da prozesua ulertzeko.

Bestalde, generik kodetzen ez duten genomaren zatia ere handia da (exoi). Horri zabor DNA ere deitu izan zaio. Baina zati horrek betetzen dituen beste funtzio batzuk ere daude tarteka.

Organismo batzuen gene kopuruak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Organismoa Gene kopurua pase pareak
Landareak <50000 <1011
Gizakiak 23000 3 × 109
Euliak 12000 1,6 × 108
Onddoak 6000 1,3 × 107
Bakterioak 500-6000 5 × 105 - 107
Mycoplasma genitalium 500 580.000
DNA birusak 10-300 5.000 - 800.000
RNA birusak 1-25 1.000 - 23.000
Biroideak 0-1 ~500
Prioiak 0 0

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]