Giuseppe Mazzini

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Giuseppe Mazzini

Giuseppe Mazzini (Genova, Italia, 1805eko ekainaren 22aPisa, Italia, 1872ko martxoaren 10a), filosofoa eta italiar politikari abertzale eta iraultzaile errepublikazalea izan zen. Haren ideia eta jarduera politikoek eragin nabaria izan zuten Italiako Erreinuaren sorreran; Italiako hainbat auzitegitan ezarri zizkioten kondenen ondorioz, ordea, ihesean ibili behar izan zuen hil arte. Mazziniren teoriak oso garrantzitsuak izan ziren XIX. mendeko Europan estatu demokratiko eta errepublikanoen aldeko mugimenduetan. Giuseppe Garibaldi, Viktor Emanuel II.a Italiakoa eta Camillo Bensorekin batera, aberriaren aitatzat hartua dago Italian.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mazziniren brontzezko bustoa, Joan Paulo II.a lorategi publikoetan (Cremona).

Genovan egin zituen abokatu ikasketak eta bertan aritu zen abokatu, tarteka hainbat aldizkaritan idazten zuela. 1830ean carbonari elkartean sartu zen; atxilotu zuten baina alde egin eta Marsellara joan zen. La Giovane Italia elkartea sortu zuen han, 1831n. Italia batu, libre eta errepublika egiturakoa eskaintzen zuen elkarte horren programak. Italiako zenbait estatutako agintariak botatzeko bi matxinada ahalegin egin zituen 1831n eta 1834an, baina ez zitzaizkion nahi bezala atera eta Suitzara joan zen bizitzera. 1837an Londresa aldatu zen. Handik ere lehengoan jarraitu zuen. Frantziako 1848ko iraultzaren ondoren Milana joan zen eta heroi gisa hartu zuten. Erromako Errepublikako hiru agintarietako bat izan zen. Erroma Frantziako gudarosteen eskuetan erori zenean Londresa ihes egin zuen berriro. Beste matxinada batzuetan eta Garibaldirenetan ere hartu zuen parte. Italia batzeak poz eman zion baina monarkiaren kontra egon zen beti. Parlamentario ere izan zen, baina ez zen bileretara behin ere joan. 1870ean berriro atxilotu zuten Garibaldiren matxinadan parte hartu zuela salaturik.

Aberriaren kontzientzia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

"Nazioak elkarteak dira eta elkartze horren arrazoiak honakoak dira: hizkuntza, geografia, historian jokatu izan duten rola eta abar. Baina, betiere, printzipio bera onartzen dute eta batutako inperioaren eskubidearen bidean doaz zehaztutako helmuga bakarra lortzeko helburuarekin.

Mazziniren iritzira, nazio batek printzipio fisikoak, hautemangarriak, objektiboak ditu:

« Hizkuntza batek, geografia-baldintza jakin batzuek edo historiak emandako zeregin batek biltzen dituen banakoen elkartea da nazioa; nazio bateko banakoek printzipio jakin bat onartzen dute, eta inperio bateratuaren eskubidea baliatuz, muga jakin bakar baten bila abiatzen dira.  »
Mazzini, 1834

Italiaren batasunari buruz[aldatu | aldatu iturburu kodea]

« Nazioa ez zen sekula existitu, hori diote; beraz, sekula ezingo da existitu. Baina guk, arazo hori gure ikuspegitik aztertuta, ondokoa adieraziko dugu: nazioa ez da orain arte existitu; beraz, etorkizunean existi daiteke. Gizateriaren alde gauza handiak egiteko duen herriak inoiz edo behin nazio bilakatu behar du.  »
Mazzini, Italiaren batasunari buruz, 1861.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Giuseppe Mazzini Aldatu lotura Wikidatan