Granada (Espainia)

Artikulu hau Espainiako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus Granada (argipena).

Granada
Andaluzia
Granada hiriaren ikuspegi panoramikoa.
Izen ofiziala	Granada
Estatua Erkidegoa Probintzia Eskualdea	Espainia Andaluzia Granada Granadako Ibarra
Alkatea	José Torres Hurtado (PP)
Koordenatuak	37°10′N 3°36′W
Granada
Granada
Eremua	88,02 km2
Distantzia	434 km Madrila
Postakodea	18001 - 18015 (Granada) 18182 (Alquería del Fargue) 18190 (Lancha de Genil)
Biztanleria	236.988 bizt (2008)
Dentsitatea	2.692,43 bizt/km²
http://www.granada.org/

Granada Espainiako hegoaldeko hiria da, izen bereko probintziako hiriburua. Andaluziako autonomia erkidegoan dago, Sierra Nevadaren oinetan. 2008. urtean, 236.988 biztanle zituen.

Ingurune naturala

Sierra Nevada mendilerroak hiria inguratzen du.

Auzoak

Granada zortzi barruti eta 36 auzoz osatuta dago. Barrutiak honakoak dira:

• Ronda, 51.740 biztanle (2009an)
• Zaidin, 47.731 biztanle
• Norte, 41.820 biztanle
• Genil, 35.028 biztanle
• Centro, 32.916 biztanle
• Chana, 27.533 biztanle
• Beiro, 26.590 biztanle
• Albaicín, 16.281 biztanle

Ondasun nabarmenak

Alhambra jauregiaren ikuspegia

Turismo leku garrantzizkoa da Granada, artearen aldetik duen historia luze eta aberatsagatik. Granadako monumentu ospetsuenak Alhambra (XIII.-XIV. mendeetako mairuen gotorlekua eta jauregia) eta Generalifeko lorategiak dira. Alhambra jauregia, nazarien egoitza nagusia izan zen, eta gizateriaren ondare izendatu zuten 1984an. Alhambrako estiloa da al Andalusko gailurra, XIV. mendean egina, Ben-Al-Hamarrek eraikia eta haren seme Mohamed II.ak indartua.

Gainera, Granadak baditu beste ondasun nabarmen batzuk ere:

• Gotiko eta Errenazimentuko estiloetako katedrala, Errege-erregina Katolikoen, Filipe Ederraren eta Joana Eroaren hilobiak gordetzen dituena.
• Eliza barrokoak (XVI. mendekoak).
• Karlos V.aren jauregia (XVI.-XVII. mendeetakoa).

Ekonomia

Nekazaritzagune eta merkataritzagune garrantzizkoa da, vegatik (lur lau aberatsak eta ureztatuak) hurbil baitago.

Historia

Hiria arabiarrek sortu zuten 756an. Kordobako kaliferriaren mendeko izan ondoren, Granadako Erresuma musulmaneko hiriburu izan zen. Garai horretan zibilizazio maila bikaina erdietsi zuen, eta haren lekuko diren hainbat monumentu gordetzen ditu; baina handikien familien arteko gerren ondorioz ahulduta, 1492an Errege-erregina Katolikoek bereganatu zuten.

Klima

Datu klimatikoak (Granada, Granadako aireportua, 567 m)
Hilabetea	Urt	Ots	Mar	Api	Mai	Eka	Uzt	Abu	Ira	Urr	Aza	Abe	Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C)	13.0	15.3	18.6	20.1	24.6	30.0	34.4	33.9	29.4	22.7	17.2	13.5	22.8
Batez besteko tenperatura (ºC)	6.7	8.5	11.0	12.8	16.8	21.4	24.8	24.5	20.9	15.5	10.7	7.6	15.1
Batez besteko tenperatura minimoa (°C)	0.3	1.8	3.4	5.6	9.0	12.9	15.2	15.0	12.4	8.2	4.2	1.8	7.5
Pilatutako prezipitazioa (mm)	41	38	30	38	28	17	4	3	16	42	48	53	357
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm)	6	6	5	7	4	2	0	1	2	5	6	7	52
Eguzki orduak	165	172	225	231	293	336	373	344	262	215	170	149	2935
Iturria:

Granadar ospetsuak

• Fray Luis de Granada (1504–1588)
• Diego Hurtado de Mendoza
• Álvaro de Bazán (1526–1588)
• Alonso Cano (1601–1667)
• Mariana Pineda (1804–1831)
• Eugenia de Montijo (1826–1920)
• Ángel Ganivet (1865-1898)
• Fernando de los Ríos Urruti (1879–1949)
• Federico García Lorca (1898-1936), idazlea.
• Francisco Ayala (1906-2009)
• Manuel Jiménez de Parga (1929)
• Jaime Peñafiel (1932)
• Federico Mayor Zaragoza (1934)
• Felipe Alcaraz (1943)
• Miguel Ríos (1944), musikaria.
• Lucas Alcaraz (1966)
• María José Rienda (1975)

Hiri senidetuak

• Aix-en-Provence (FRA)
• Belo Horizonte (BRA)
• Coral Gables (USA)
• Florentzia (ITA)
• Friburgo Breisgau (DEU)
• Marrakech (MAR)
• Sharjah (ARE)
• Tetuan (MAR)
• Tlemecen (DZA)

Alhambra

Ikus, gainera

• Granadako udalerrien zerrenda

Kanpo loturak

• Granadako Udala (Gaztelaniaz)
• Turismo Ciudad de Granada (Gaztelaniaz) (Ingelesez) (Frantsesez) (Alemanez) (Italieraz) (Errusieraz) (Portugesez) (Arabieraz)

Artikulu hau Andaluziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.