Greziako Gerra Zibila

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Greziako Gerra Zibila
Gerra Hotza
Gr-map.png
Data 1946ko martxoaren 30a1949ko urriaren 6a
Lekua Grezia
Emaitza Heleniar Armadaren garaipena
Gudulariak
 Grezia
  • Hellenic Army War Flag.svg Heleniar Armada

Laguntza:
 Erresuma Batua
 Ameriketako Estatu Batuak (1947 eta gero)

Grezia Gobernu Bitarteko Demokratikoa
  • DSE badge.svg Greziako Armada Demokratikoa

Mazedoniako Errepublika Mazedoniar partisanoak
Laguntza:
 Jugoslavia
 Bulgaria
 Albania

Buruzagiak
Hellenic Army War Flag.svg Alexander Papagos
Hellenic Army War Flag.svg Konstantinos Ventiris
Hellenic Army War Flag.svg Thrasyvoulos Tsakalotos
Ameriketako Estatu Batuak James Van Fleet
DSE badge.svg Markos Vafiadis
DSE badge.svg Nikolaos Zachariadis
Indarrak
Gehienez 232.500[1] Gehienez 26.000 (1948)[2]
Guztira: c. 100.000
Galerak
158.000 hildako[3][4][5][6]
1.000.000 tokialdaturik[7]

Greziako Gerra Zibila (grezieraz: ο Eμφύλιος [Πόλεμος]) 1946 eta 1949 bitartean Greziako gobernuaren armadaren (Erresuma Batuak eta AEBek babesturik), eta Greziako Armada Demokratikoaren (Greziako Alderdi Komunistaren adar militarra alegia) arteko gatazka armatua izan zen. Bigarren Mundu Gerran italiarren eta alemaniarren inbasioak eragindako botere-hutsunea bete nahian, ezkertiarren eta eskuindarren arteko borroka muturtuarengatik sortu zen gerra zibila, Gerra Hotzaren lehenengo urratsetakoa.

Herrialdea okupatuta zegoelarik, greziar gobernua erbestean zegoen, barruko egoeraren gainean inolako eraginik gabe. Gauzak honela, erresistentziako zenbait talde, iritzi politiko desberdinekoak, sortu ziren, haietako nagusia alderdi komunistak kontrolaturiko Nazio Askapenerako Frontea (EAM) zela. EAM eta erresistentziako beste talde batzuen arteko liskarrak noizean behin gertatzen ziren, harik eta 1944ko udaberrian nazio batuko gobernua eratu zen arte.

Grezia askaturik geratu ondoren, 1944ko abenduan, herrialde gehiena kontrolatzen duen EAMk eta britainiarren babesa zeukan gobernuak elkarri egin zioten aurre. Azkenean Varkizako hitzarmena sinatu zen 1945eko otsailean, britainiarren eta sobietarren eraginpean. Hauteskundeak 1946ko irailaren 1ean egin ziren, mendebaldeko aliatuek ikuskatuta. Alderdi Komunistak boikotatu zituen hauteskundeak, eta horietatik ateratako eskuineko gobernuaren kontra altxatu zen, iparraldeko herrialde sozialistek babestuta (Albania, Jugoslavia, Bulgaria eta SESB).

Amerikarrek ongi babestutako eta hornitutako gobernu monarkikoa garaile atera zen azkenean, Greziako komunisten aliatu nagusiak ziren Tito eta Stalinen elkarrenganako hartu-emanak eten ondoren. Hala, Grezia NATOn sartu zen, eta sutsuki antikomunista zen armadak erregimen militarra ezarriko zuen 1967 eta 1974 bitartean.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Woodhouse, C.M. (2002), The Struggle for Greece 1941–1949, London: Hurst & Company, 237. orrialdea .
  2.   Νίκος Μαραντζίδης (2010), Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας, 1946–1949, Αθήνα: Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, β'έκδοση, 52. orrialdea .
  3. Howard Jones, "A New Kind of War" (1989)
  4. Edgar O'Ballance, The Greek Civil War : 1944–1949 (1966)
  5. T. Lomperis, From People's War to People's Rule (1996)
  6. "B&J": Jacob Bercovitch and Richard Jackson, International Conflict : A Chronological Encyclopedia of Conflicts and Their Management 1945–1995 (1997)
  7. Γιώργος Μαργαρίτης, Η ιστορία του Ελληνικού εμφυλίου πολέμου ISBN 960-8087-12-0
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Greziako Gerra Zibila Aldatu lotura Wikidatan