Gurutzatuen estatuak

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Ekialde Hurbila, 1135

Gurutzatuen estatuak, Europako ekialdean eta Mediterraneo aldean XI. mende amaieran sortu ziren entitate politiko feudalak izan ziren, Gurutzaden sasoian europar kristau katolikoek eureganatutako eremu inguruetan. XIII. mendean desagertu egin ziren.

Batez ere Ekialde Hurbileko Estatu Latindarrak izendatzeko erabiltzen zen izendapena, baina Balkanetako beste eskualde batzuetarako eta Itsaso Baltikoko ekialdeko eskualdeetarako ere erabiltzen zen.

Mediterraneoko Levanteko estatuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehenengo Gurutzadan sortu ziren:

Armeniako Ziliziako Erresuma Gurutzadak orduko sortuta zegoen, baina Inozentzio III.ak Lusignan etxekoen menpeko erresuma izaera eman zion.

Zipre[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zipreko Erresuma Rikardo I.a Lehoi-bihotzak sortu zuen Hirugarren Gurutzadan: Jerusalemgo errege ohiari eman zion erresuma 1129. urtean. 1489. urtean, Zipreko Erresumako azken erreginak Veneziako Errepublikari saldu zion, eta horiek gerora Maltako Ordeneko zaldunei eman zieten, baina ez zuen aurrerabide handirik izan.

Balkanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inperio Latindarra, 1204. urte inguruan

Laugarren Gurutzadaren ostean Bizantziar Inperioa (Ekialdeko Erromatar Inperioa) hainbat estatutan zatitu zuten, "Frankokrazia" aroari hasiera emanez (grekoz Φραγκοκρατία):

Veneziako Errepublikak irla batzuen gaineko agintea izan zuen, batzuk XVIII. mendera arte. Maltako Ordena ere irla, hiri eta lur-eremu batzuen jabe izan zen XVI. mendera bitartean.

Feudo txikiagoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mediterraneo itsasoko irla txiki batzuetan "estatu" izaerarik izan ez zuten entitate feudal txikiak sortu ziren, gurutzada txikiagoen eraginez, gaur egungo Tunisiako kostaldean diren Jerba eta Tabarka uharteetan, esate baterako.

Baltikoko Gurutzadak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Itsaso Baltikoko eskualde batzuetan, tribu indigena batzuk kristautasunaren aurka ekin zioten, eta Zelestino III.ak zaldun kristauen ordena bi bidali zituen prusiar, lituaniar, letoniar eta estoniar paganoak menperatzeko.

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gurutzatuen estatuak Aldatu lotura Wikidatan