Hamahiruko

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
n.º Hamahirukoa Lotutako jainko aztekak
1 1 Cipactli Tonacatecuhtli
2 1 Océlotl Quetzalcoatl
3 1 Mazatl Tepeyollotl, Quetzalcoatl edo Tlazolteotl
4 1 xóchitl Huehuecoyotl edo Macuilxochitl
5 1 Acatl Chalchiuhtlicue eta Tlazolteotl
6 1 Miquiztli Tonatiuh eta Tecuciztecatl
7 1 Quiahuitl Tlaloc eta Chicomecoatl edo 4 Ehecatl
8 1 Malinalli Mayahuel eta Xochipilli edo Cinteotl
9 1 cóatl Tlahuizcalpantecuhtli edo Xiuhtecuhtli
10 1 Tecpatl Tonatiuh eta Mictlantecuhtli
11 1 Ozomatli Patecatl eta Cuauhtliocélotl
12 1 Cuetzpallin Itztlacoliuhqui
13 1 Ollin Ixcuina edo Tlazoltéotl eta Tezcatlipoca edo Uactli
14 1 Itzcuintli Xipe Totec eta Quetzalcoatl
15 1 Calli Itzpapalotl
16 1 Cozcacuauhtli Xolotl eta Tlalchitonatiuh edo 4 Ollin
17 1 Atl Chalchiuhtototl
18 1 Ehécatl Chantico eta 1 Acatl edo 1 Cipactli
19 1 Cuauhtli Xochiquetzal eta Tezcatlipoca
20 1 Tochtli Iztapaltotec eta Xiuhtecuhtli

Hamahirukoa (gaztelaniaz Trecena) kolonaurreko ertamerikar egutegietan erabilitako hamahiru eguneko epe bat da, 260 eguneko egutegi zeremoniala hogei hamahirukotan banatzen dituena. Honen adibide bat tonalpohualli azteka da.

Batez ere aztekei ematen zaien arren, hamahirukoa beste egutegi batzuetan ere erabili zen, maia, zapoteka, mixteka, olmeka eta beste herri ertamerikar batzuetakoan kasu.

Oraindik mantentzen diren kodex ertamerikarretatik asko, Borboitar kodexa adibidez, orrialde bakoitzak hamahiruko bat irudikatzen duen 260 eguneko urtean oinarritutako egutegi igartzaileak dira.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]