Heleta

Heleta
Nafarroa Beherea
Heletako ezker-hormadun pilotalekua, Andra Mariaren eliza ondoan
Izen ofiziala	Hélette
Estatua Eskualdea Departamendua Barrutia Kantonamendua	Frantzia Akitania Pirinio Atlantikoak (64) Baiona Iholdi
Alkatea	Philippe Etxepare (2008-2014)
Herritarra	Heletar
Koordenatuak	43°18′33″N 1°14′35″W
Eremua	23-45 km2
Garaiera	177 – 842 m
Distantzia	24 km Donibane Garazira
Posta kodea	64640
INSEE kodea	64259
Biztanleria	619 bizt.
Dentsitatea	-18,09 bizt./km²

Heleta Nafarroa Behereko udalerria da eta Arberoa eskualdean dago kokaturik.

Geografia

Etxeak eta Auzoak

• Gibelherri
• Hozkaitzela
• Garreta
• Habiaga
• Zuharitz
• Xistela
• Baigura
• Plaza

Ingurune naturala

Harana ibaia udalerriko lurretan (Heraitzen) jaiotzen da. Bere ibaiadar bat ere igarotzen da udalerritik, Garraldako erreka. Bestalde, Arberoa erreka (Lihurriren ibaiadarra dena), Errobiren ibaiadarra den Lakako erreka ere udalerritik pasatzen dira. Azkenik, Baigura mendira igotzeko abiapuntua ere bada.

Udalerri mugakideak

• Aiherra iparraldean
• Lekorne (Lapurdi) ipar-mendebaldean
• Armendaritze eta Donostiri ekialdean
• Iholdi hego-ekialdean
• Irisarri hegoaldean

Ekonomia

Udalerriko ekonomiaren oinarria laborantza da. Gazta egiten duen kooperatiba bat badago herrian. Urtero, azaroan, ospe handia duen behorren azoka egiten da bertan.

Demografia

Biztanleriaren bilakaera 1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851 1.103 1.061 1.125 1.115 1.182 1.283 1.222 1.260 1.290 1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896 1.193 1.159 1.074 1.013 1.023 1.047 1.091 1.017 983 1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954 871 865 870 813 803 769 762 725 684 1962 1968 1975 1982 1990 1999 2005 - - 672 660 624 573 588 619 680 - -

Oharra: 2005eko biztanleria, INSEEk emaniko behin-behineko datua da

Kultura

Euskal Herria Zuzenean jaialdiaren 2009, 2010, 2011 eta 2012ko edizioak Heletan ospatu ziren.

Jaiak

Heletako jaiak Abuztuaren 15ean dira.

Ondasun nabarmenak

• Gotorleku protohistoriko bat dago Heleta eta Lekorne artean

• 

  Heletako pilotalekua

• 

  Heletako ezker-hormadun pilotalekua, Andra Mariaren eliza ondoan

• 

  Andra Mariaren eliza

• 

  Herriko etxea

Heletar ezagunak

• Xipri Arbelbide (1934-), euskal idazle eta kazetaria.
• Marie-Andrée Arbelbide (1936-), politikaria, udalerriko auzapeza 30 urtez izandakoa.
• Piarres Aintziart (1937-), euskal idazlea.
• Jean-Louis Larre (1962-1983), Iparretarrakeko kidea.