Hendaia
|
Hendaia |
||
|---|---|---|
|
|
||
| Izen ofiziala | Hendaye | |
| Estatua Eskualdea Departamendua Barrutia Kantonamendua |
Frantzia Akitania Pirinio Atlantikoak (64) Baiona Hendaia (burua) |
|
| Alkatea | Jan Battit Salaberri (2008-2014) | |
| Herritarra | hendaiar | |
| Koordenatuak | 43°21′34″N 1°46′24″W / 43.35944°N 1.77333°WKoordenatuak: 43°21′34″N 1°46′24″W / 43.35944°N 1.77333°W | |
| Eremua | 7,95 km2 | |
| Garaiera | 25 m | |
| Distantzia | 22 km Baionara | |
| Posta kodea | 64700 |
|
| INSEE kodea | 64260 |
|
| Biztanleria | 15.370 bizt. | |
| Dentsitatea | 1.933,33 bizt./km² | |
| Sorrera | 1654 | |
| ville.hendaye.com http://ville.hendaye.com ville.hendaye.com | ||
Hendaia Lapurdiko bosgarren udalerririk populatuena da, Txingudiren eskuinaldean kokatua, Bidaso ibaia itsasoratzen den lekuan, Lapurdi Itsasegian. Hendaiako Kantonamenduko herri nagusia da.
Irun eta Hondarribiarekin batera Txingudiko metropoli-eremua osatzen du, 90.000 biztanle dituena eta Espainiar eta Frantziar estatuen artean banatua.
Eduki-taula |
Geografia[aldatu]
Ingurune naturala[aldatu]
- Bidasoa ibaia udalerriko mugatik pasatzen da.
- Txingudiko badia nazioarteko garrantzia duen hezegunea da. Hendaian garrantzi berezia Txorien Irla izeneko ingurua dago.
- Abbadia jauregiaren inguruko parkeak eta itsasertza, tartean hondartza basatia. Parean Dunbarriak izeneko arrokak daude.
- Hondarraitz hondartza ospetsua.
Udalerri mugakideak[aldatu]
- Biriatu hegoaldean
- Urruña ekialdean
- Irun (Gipuzkoa) mendebaldean
- Hondarribia (Gipuzkoa) Txingudiren beste aldean
Auzoak[aldatu]
Hendaia udalerria honako auzo hauetan banaturik dago:[1][2]
Toponimia[aldatu]
Historia[aldatu]
Politika[aldatu]
Alkateak[aldatu]
Demografia[aldatu]
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Oharra: 2005eko biztanleria INSEEk emaniko behin-behineko datua da
Ekonomia[aldatu]
Errentak eta okupazioa[aldatu]
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 9.095 ziren, horien artean 6.581 aktiboak ziren eta 2.514 inaktiboak ziren. 6.581 pertsona aktiboetatik 5.840 lanean zebiltzan (3.094 gizon eta 2.746 emakume) eta 741 langabezian zeuden (305 gizon eta 436 emakume). 2.514 pertsona inaktiboetatik 705 erretiraturik zeuden, 621 ikasten ari ziren eta 1.188 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[3]
Diru sarrerak[aldatu]
2009an Hendaye udalerrian 6.732 unitate fiskal zeuden, 14.395 pertsonak osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.072 euro zen. [4]
Ekonomia jarduerak[aldatu]
2007an zeuden 911 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 16 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 47 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 92 eraikuntza enpresak ziren, 178 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 52 garraio enpresak ziren, 91 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 13 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 38 finantziazio enpresak ziren, 129 higiezinen enpresak ziren, 90 zerbitzu enpresak ziren, 113 administrazio publikoko enpresak ziren eta 47 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[5]
2009an zeuden norbanakoentzako 235 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 3 posta bulegoak, 15 banku bulegoak, 18 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 2 autoeskolak, 17 igeltseroak, 20 margolariak, 10 zurginak, 10 iturginak, 8 argiketariak, 6 eraikuntza enpresak, 19 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 3 aldi baterako lan enpresak, 54 jatetxeak, 38 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 2 apaindegiak.[6]
2009an zeuden 76 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 2 supermerkatuak, 4 brikolaje denda handika, 5 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 10 okindegiak, 4 harategiak, 2 arraindegiak, 7 liburu dendak, 15 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 4 zapata-dendak, 4 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 13 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[7]
2000. urtean Hendaia udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak[aldatu]
Osasun ekipamenduei dagokienez, 2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako 3 ospitale, 2 osasun-zentro, 5 botika eta anbulantzia bat zeuden.
Hezkuntza ekipamenduez den bezainbatean, 2009an 5 haur-eskola zeuden, lehen hezkuntzako 7 eskola, Bigarren Hezkuntzako 2 ikastetxe, lizeo teknologiko bat, eta goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-heziketako ikastetxe bat. Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 612 ikasle zeuden, eta lizeo teknologikoan 239.
Hendaiako Itsas Ospitaleak, Laguntza Publikoa - Parisko ospitaleak sarearen barnean dagoena, Hendaian du egoitza.
Hurbilen dauden herriak[aldatu]
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kultura[aldatu]
Euskara[aldatu]
Gaur egun ikastola eta bertso-eskola bana ditu Hendaiak. Berezko euskalkia lapurtera da.
Ondasun nabarmenak[aldatu]
- San Bixintxo eliza: 1598. urtean eraikia. Barnealdean zurezko galeriak agertzen dira, meza entzutean sinesleen kopurua handitu ahal izateko. Eskuin alboan harrizko gurutze bat du, non ikur eta idazkun aski bereziak agertzen diren, balio esoteriko handia omen dutenak:
OCRUXAVES
PESUNICA. Testu horren interpretazio sinbolikoa Fulcanellik egin zuen Le Mystere des Cathedrales liburuan, 1929an.
- Abbadia jauregia. Viollet-le-Duc arkitektoak XIX. mendean eraikia, estilo neogotiko-exotikoan. Ingurua balio natural handikoa da.
- Ondarraitz: higadurak sortutako harrizko irudi bereziak. Hondartzan "arabiar" estiloko kasino zaharra dago.
- *Konpantzia edo Faisaien Uhartea, Irunekin erdibana duen Bidaso ibaiko uhartea. Bertan Frantziaren eta Espainiaren arteko bakea hitzartu zen 1659an.
Azpiegiturak[aldatu]
Hiri senidetuak[aldatu]
Hendaiar ospetsuak[aldatu]
- Etienne Pellot (1765-1856), kortsarioa.
- Jean-Michel Esponda (1943-), errugbi jokalaria.
- Jean Phocas (1947-), musikaria.
- Amets Arzallus (1983-), bertsolaria.
Erreferentziak[aldatu]
- ↑ Hendaiako auzoen kokapen mapa (Euskaraz) (Frantsesez)
- ↑ Hendaiako auzoak. Hendaiako Udal webgunea (Euskaraz)
- ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
- ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
Kanpo loturak[aldatu]
- (Euskaraz) Hendaiako Udalaren webgunea
- (Euskaraz) Joseba Aurkenerena: Hendaiako eta Sarako gurutze esoterikoak - 1 [1]
- (Euskaraz) Joseba Aurkenerena: Hendaiako eta Sarako gurutze esoterikoak - 2 [2]
| Hendaiako auzoak | ||
|---|---|---|
|
Geltokia • Hiri-barnea • Hondartza • Intzura • Lizardi • Sopite-Agerria-Erlaitza |
||
|
|||||||