Hendaia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Hendaia

 Lapurdi
Hendaia udalerria Jaizkibel menditik ikusita.
Hendaia udalerria Jaizkibel menditik ikusita.

Hendaiako armarria

Izen ofiziala Hendaye
Estatua
Eskualdea
Departamendua
Barrutia
Kantonamendua
Frantzia
Akitania
Pirinio Atlantikoak (64)
Baiona
Hendaia (burua)
Auzapeza Jan Battit Salaberri (2008-2014)
Herritarra hendaiar
Koordenatuak 43°21′34″N 1°46′24″W / 43.35944°N 1.77333°W / 43.35944; -1.77333Koordenatuak: 43°21′34″N 1°46′24″W / 43.35944°N 1.77333°W / 43.35944; -1.77333

Hendaia kokapena lapurdi.jpg

Eremua 7,95 km2
Garaiera 25 m
Distantzia 22 km Baionara
Posta kodea 64700
INSEE kodea 64260
Biztanleria 15.370 bizt.
Dentsitatea 1.933,33 bizt./km²
Sorrera 1654
ville.hendaye.com http://ville.hendaye.com ville.hendaye.com

Hendaia Lapurdiko bosgarren udalerririk populatuena da, Txingudiren eskuinaldean kokatua, Bidaso ibaia itsasoratzen den lekuan, Lapurdi Itsasegian. Hendaiako Kantonamenduko herri nagusia da.

Irun eta Hondarribiarekin batera Txingudiko metropoli-eremua osatzen du, 90.000 biztanle dituena eta Espainiar eta Frantziar estatuen artean banatua.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ingurune naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hendaia udalerria honako auzo hauetan banaturik dago:[1][2]

Toponimia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkatea Agintaldia Alderdia
Ixtebe Pellot 1815-1826
Étienne Durruti 1826-1835
Jean-Baptiste Barrieu 1835-1842
Étienne Joseph Durruti 1842-1847
Martin Hiribarren 1847-1849
Jean-Henri Lalanne 1849-1850
Jean-Baptiste Ansoborlo 1850-1852
Claude Deliot 1852-1853
Henri Lalanne 1853-1855
Joseph Lizardi 1855-1860
Jacques Darrekonbehere 1860-1864
Martin Hiribarren 1864-1868
Jean-Baptiste Dantin 1868-1871
Anton Abbadia 1871-1875
Jean-Baptiste Dantin 1875-1876
Jean-Baptiste Ansoborlo 1876-1888
Auguste Vic 1888-1912
Ferdinand Camino 1912-1919
Jean Choubac 1919-1925
Léon Lannepouquet 1925-1944
André Atxondo 1944-1947
Philippe Labourdette 1947-1950
Auguste Etxenausia 1950-1953
Laurent Pardo 1953-1965
Jean-Baptiste Errekarte 1965-1981 PS
Raphaël Lassallette 1981-2001 PS
Kotte Ezenarro 2001-2008 PS
Jean-Baptiste Sallaberri 2008-2014 DVD

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriaren bilakaera
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
481 241 295 340 409 432 470 438 466
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
427 456 617 1.084 1.453 1.806 2.019 2.050 2.039
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
3.215 3.331 4.213 4.632 5.653 6.939 6.436 6.251 6.933
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2010 - -
7.204 8.006 9.470 10.572 11.578 12.596 15.370 - -

Oharra: 2005eko biztanleria INSEEk emaniko behin-behineko datua da


Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errentak eta okupazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 9.095 ziren, horien artean 6.581 aktiboak ziren eta 2.514 inaktiboak ziren. 6.581 pertsona aktiboetatik 5.840 lanean zebiltzan (3.094 gizon eta 2.746 emakume) eta 741 langabezian zeuden (305 gizon eta 436 emakume). 2.514 pertsona inaktiboetatik 705 erretiraturik zeuden, 621 ikasten ari ziren eta 1.188 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[3]

Diru sarrerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Hendaye udalerrian 6.732 unitate fiskal zeuden, 14.395 pertsonak osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.072 euro zen. [4]

Ekonomia jarduerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 911 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 16 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 47 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 92 eraikuntza enpresak ziren, 178 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 52 garraio enpresak ziren, 91 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 13 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 38 finantziazio enpresak ziren, 129 higiezinen enpresak ziren, 90 zerbitzu enpresak ziren, 113 administrazio publikoko enpresak ziren eta 47 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[5]

2009an zeuden norbanakoentzako 235 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 3 posta bulegoak, 15 banku bulegoak, 18 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 2 autoeskolak, 17 igeltseroak, 20 margolariak, 10 zurginak, 10 iturginak, 8 argiketariak, 6 eraikuntza enpresak, 19 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 3 aldi baterako lan enpresak, 54 jatetxeak, 38 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 2 apaindegiak.[6]

2009an zeuden 76 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 2 supermerkatuak, 4 brikolaje denda handika, 5 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 10 okindegiak, 4 harategiak, 2 arraindegiak, 7 liburu dendak, 15 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 4 zapata-dendak, 4 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 13 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[7]

2000. urtean Hendaia udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Osasun ekipamenduei dagokienez, 2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako 3 ospitale, 2 osasun-zentro, 5 botika eta anbulantzia bat zeuden.

Hezkuntza ekipamenduez den bezainbatean, 2009an 5 haur-eskola zeuden, lehen hezkuntzako 7 eskola, Bigarren Hezkuntzako 2 ikastetxe, lizeo teknologiko bat, eta goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-heziketako ikastetxe bat. Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 612 ikasle zeuden, eta lizeo teknologikoan 239.

Hendaiako Itsas Ospitaleak, Laguntza Publikoa - Parisko ospitaleak sarearen barnean dagoena, Hendaian du egoitza.

Hurbilen dauden herriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Map pointer black.svgHendaia
Població amb 969 habitants (2000)Biriatu (3,9 km)
Població amb 7759 habitants (2000)Urruña (6,2 km)
Població amb 6396 habitants (2000)Ziburu (9,2 km)
Població amb 13728 habitants (2000)Donibane Lohitzune (9,9 km)
Població amb 3669 habitants (2000)Azkaine (12,6 km)
Població amb 1327 habitants (2000)Getaria (15,3 km)


Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun ikastola eta bertso-eskola bana ditu Hendaiak. Berezko euskalkia lapurtera da.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • San Bixintxo eliza: 1598. urtean eraikia. Barnealdean zurezko galeriak agertzen dira, meza entzutean sinesleen kopurua handitu ahal izateko. Eskuin alboan harrizko gurutze bat du, non ikur eta idazkun aski bereziak agertzen diren, balio esoteriko handia omen dutenak:
    OCRUXAVES
    PESUNICA. Testu horren interpretazio sinbolikoa Fulcanellik egin zuen Le Mystere des Cathedrales liburuan, 1929an.
Hendaiako gurutzea.


Azpiegiturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hendaiar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Hendaia Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa
  • (Euskaraz) Hendaiako Udalaren webgunea
  • (Euskaraz) Joseba Aurkenerena: Hendaiako eta Sarako gurutze esoterikoak - 1 [1]
  • (Euskaraz) Joseba Aurkenerena: Hendaiako eta Sarako gurutze esoterikoak - 2 [2]