Henri Cartier-Bresson

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Henri Cartier-Bresson
Datu pertsonalak
Jaio 1908ko abuztuaren 22a
Chanteloup-en-Brie (Frantzia)
Hil 2004ko abuztuaren 3a
Montjustin (Frantzia)

Henri Cartier-Bresson (Chanteloup-en-Brie, Frantzia, 1908ko abuztuaren 22a - Montjustin, Frantzia, 2004ko abuztuaren 3a) argazkilari frantses bat izan zen eta fotokazetaritzaren sortzailetzat jotzen da. 35 mm formatua bereganatu zuen lehenengotarikoa izan zen eta irudiak hartzeko momentu erabakiorra aukeratzen nagusi.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Haurtzaroa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Henri Cartier-Bresson Chanteloup-en-Brieen, Paris inguruan, jaio zen. Bost neba-arrebetatik bera zen zaharrena. Bere aita oihal fabrikatzaile dirudun bat zen; Cartier-Bresson haria oinarri-oinarrizkoa zen Frantziako edozein jostunen erreminta-jokoan. Amaren aldeko familia Normandiako kotoi merkatari eta lur-jabe familia bat zen eta bertan eman zuen haurtzaroaren zati bat. Cartier-Bresson familia Pariseko burges auzoan bizi zen eta bere garaikideak baino abantaila gehiago izan zituen diruari dagokionez argazkigintza lantzeko. Bere familia katoliko-sozialista bezala deskribatu zuen.

Mutil gaztea zela Brownie argazki-kamera bat izan zuen, festetako argazkiak atzemateko erabilia.

Lehen urteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Cartier-Bressonek Parisko Ecole Fenelon eskola katolikoan ikasi zuen. Musika ikasteko arrakastarik gabeko ahaleginak egin eta gero bere osaba Louisek, margolari trebea, olio-pinturaren munduan sartu zuen. "Margotzea nire obsesioa izan da nire aita mitikoak, nire aitaren anaiak, 1913ko gabon jaietan bere estudiora eraman ninduenetik; bost urte nituen orduan. Margolaritza atmosfera batean bizi nintzen bertan. Margo-oihalak arnastu nituen." Louis osabaren klaseak laburrak izan ziren oso; Lehen Mundu Gerran hil zen.

1927an, 19 urterekin, Cartier-Bresson arte eskola pribatu batean sartu zen, Andre Lhote margolari kubista eta eskultorearen akademian. Lhoteren nahia kubisten errealitaterako hurbiltzea eta forma artistiko klasikoak batzea zen, baita Nicolas Poussin eta Jacques-Louis Daviden ohitura frantses klasikoa modernismoarekin lotzea. Cartier-Bressonek margolaritza ere ikasi zuen Jacques Émile Blanche gizarte erretratatzailearekin. Garai honetan Dostojevski, Schopenhauer, Rimbaud, Nietzsche, Mallarmé, Freud, Proust, Joyce, Hegel, Engels eta Marx irakurri zituen. Lhotek Louvrera eramaten zituen ikasleak artista klasikoei buruz ikasteko eta Parisko galerietara arte garaikidea ikasteko. Cartier-Bressonen arte modernoarekiko interesa errenazimentuko lanekiko (Jan van Eyck, Paolo Uccello, Masaccio eta Piero della Francescaren maisu-lanak) mirespenarekin bateratu zen. Cartier-Bressonek sarritan kontsideratu izan du Lhote kamera gabeko argazkigintzako irakaslea.

Margolaritzatik argazkigintzara igaroten[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Henri Cartier-Bressonen lehen Leica argazki-makina

Bitarteko urteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Magnum Photosen sorrera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Images a la sauvette[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Geroagoko urteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Heriotza eta ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Filmografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Cartier-Bresson Jean Renoiren bigarren zuzendariordea izan zen 1936ko La vie est à nous eta Une partie de campagne, eta 1939ko La Règle du Jeu filmetan.

Henri Cartier-Bressonek zuzendutako filmak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 1937: Victoire de la vie. Espainia errepublikarreko ospitaleei buruzko dokumentala. Iraupena: 49 min. Zuri beltzean.
  • 1938: L’Espagne Vivra. Espainiako Gerra Zibilari eta gerra-osteari buruzko dokumentala. Iraupena: 43 min. Zuri beltzean.
  • 1944-45: Le Retour. Bigarren Mundu Gerrako atxilotuen inguruko dokumentala. Iraupena: 32 min. Zuri beltzean.
  • 1969-70: Impressions of California. Iraupena: 23 min. Koloretan.
  • 1969-70: Southern Exposures. Iraupena: 22 min. Koloretan.

Henri Cartier-Bressonen argazkiak bildumaratuz egindako filmak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Henri Cartier-Bressoni buruzko filmak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Audio produkzioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Henri Cartier-Bresson Aldatu lotura Wikidatan