Higanot
Higanota (huguenot frantsesez) XVI. eta XVII. mendeetan Frantziako Eliza Erreformatu Protestanteko kideak izendatzeko hitza da. XVII. mendeaz geroztik, protestante deitu ohi zaie.
Historia [aldatu]
XVI. mendean Europa osoan erlijio-gerrak sortu ziren, eta Frantzia osoan eta Ipar Euskal Herrian nabarmena izan zen higanoten kontrako erasoa. Alemanian hasi zen (1517) Luteroren Erreforma, eta handik urte batzuetara protestanteen lehenengo erreketa izan zen Frantzian. Esetsaldi nagusia 1534an hasi zen, eta erreformazale askok, Joan Kalbin tartean, ihes egin behar izan zuten.
Higanoten mugimenduak aurrera egin zuen, eta Frantziako hegoaldeko eta hego-mendebaleko handikien laguntza izan zuen, baina Henrike II.a Frantziakoak berriro eraso egin zien. 1562an Frantzian erlijio-gerrak hasi ziren nobleziaren bi alderdiren artean, higanoten aldekoak eta katolikoen aldekoak. Karlos IX.ak 1572an higanoten hilketa egiteko agindu zuen, eta San Bartolome gaueko sarraskia bideratu zuen. Gerrak 1598raino iraun zuen; urte hartan erregeak Nantesko Ediktua izenpetu zuen, eta higanotei askatasun politikoa eta erlijiosoa eman zien.
XVII. mendean berriro izan ziren istiluak higanoten eta katolikoen artean, eta hitzarmen berriak izenpetu zituzten. 1685ean Luis XIV.a Frantziakoak Nantesko Ediktua indargabetu zuen, eta higanot askok ihes egin behar izan zuten. 1787an berriro eskuratu zituzten protestanteek beren eskubide guztiak. 1789an Frantziako Biltzar Nazionalak erlijio-askatasuna ezarri zuen.
 |
Artikulu hau zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
Erreferentziak [aldatu]
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Izan ere, egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
