Higidura zirkular

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Higidura zirkularra zinematikan biraketa ardatza eta erradio konstante batean oinarritzen da, ondorioz bere ibilbidea zirkunferentzia bat delarik. Gainera biraketa abiadura konstantea bada, higidura zirkular uniformea sortzen da, hau erradio finko eta abiadura angeluar konstantea duen higidura zirkular kasu berezia delarik.

Kontzeptuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Higidura zirkularra.

Higidura zirkularrean hainbat kontzeptu kontutan hartu behar dira:

  • Biraketa ardatza: lerro honen inguruan errotazioa burutzen da, ardatz hau finkoa mantendu liteke edota denborarekin aldatu, baina denbora aldiunero errotazioaren ardatza da.
  • Arkua: biraketa ardatza oinarritzat harturik, desplazamendu zirkularra neurtzeko erabiltzen den angelu edo erradioaren arku unitarioa da. Bere unitatea radiana da.

   e = R \varphi \,
  • Angeluar abiadura: angeluar desplazamendua eta denbora unitatearen arteko zatidura da.
\omega = \frac{d \varphi}{d t}
  • Angeluar azelerazioa: angeluar abiadura eta denbora unitatearen arteko zatidura da. Biraketa higiduraren dinamikak honako hauek ere kontuan ditu:
 \alpha = \frac{d \omega }{d t}
  • Inertzia momentua: masaren zati bat eta masa horretatik biraketa ardatzeraino dagoen distantziaren arteko biderkaketa da.
  • Indar momentua: biraketa ardatzari distantzia batetik eragiten zaion indarra da.

Periodoa eta frekuentia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oszilazio periodoak higikorrak zirkunferentzia oso bat burutzen irauten duen denbora adierazten du. Honela definitzen da:

T=\frac{2\pi}{\omega}

Frekuentzia periodoaren alderantzizkoa da, hots, mugikorrak denbora unitateko ematen dituen birak. Hertz edo s-1-tan neurtzen da:

f=\frac{1}{T}=\frac{\omega}{2\pi}

Azelerazioa eta indar zentripetua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azelerazio zentripetua edo azelerazio normalak bai uniformeki nahiz azeleratuki higidura zirkularra duen objektu edo gorputz bati eragiten dio. Honela definitzen da: Txantiloi:Ecuación

Indar zentripetua, azelerazio zentripetuak higidura zirkularra duen partikularen gain eragiten duen indarra da, honek partikulari zentrura bultzarazten duelarik. Higitzen ari den objeltuaren masa emanik, eta Newtonen bigarren legearen arabera (\vec {F} = m \vec {a}), higidura zirkularra duen objektuaren indar zentripetua honela kalkulatu liteke:

F_c=ma_c=\frac{mV^2}{r}=m\omega^2r

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]