Bertze hizkuntza bizirekiko ahaidetasun genetiko ezagunik ez duen hizkuntza naturala da hizkuntza isolatua edo uharte-hizkuntza. Honelakoxe hizkuntza da euskara, eta bai, bertzeak bertze, ainuera, buruxaskia eta japoniera ere.
Gaur egun bakartuak diren hizkuntzetatik, guztiak ez dira bat, hargatik, beti isolatuak izan: historikoki bakartu dira batzuk, haien ahaide guztiak iraungita, hala nola Brasilgo pirahã hizkuntza, mura hizkuntza-familiako azken umea baita; dokumentaturik daudenez geroztik hona, beti bakarturik izan dira, aldiz, bertze batzuk (euskara bera, horien artean).
Hizkuntza isolatuen zerrenda [aldatu]
Ezagun diren uharte-hizkuntzen zerrenda da ondokoa, hizkuntzaren izena eta haren erabilgunea bildurik dituena.
| Hizkuntza |
Non erabiltzen |
| Adaia |
Ameriketako Estatu Batuetako Texasen eta Louisianan. |
| Aikaná |
Brasilgo Rondônia. |
| Alagilaka |
Ameriketako Estatu Batuetako Texasen eta Louisianan. |
| Andoquea |
Kolonbian eta Perun. |
| Atakapa hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Texasen eta Louisianan. |
| Ainuera |
Japonia Iparreko Hokkaidon. |
| Baenana |
Brasilen. |
| Beothuka |
Kanadako Ternuan. |
| Betoia |
Kolonbian. |
| Biralea (Ongota) |
| Buruxaskia |
Pakistan Iparrean. |
| Calusa hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Floridan. |
| Camsá |
Kolonbian. |
| Canichana |
Bolivian. |
| Cayubaba |
Bolivian. |
| Cayusea |
Ameriketako Estatu Batuetako Oregonen Washingtonen. |
| Chimarikoa |
Ameriketako Estatu Batuetako Kalifornian. |
| Chitimacha |
Ameriketako Estatu Batuetako Louisianan. |
| Coahuiltecoa |
Ameriketako Estatu Batuetako Texasen eta Mexiko Ipar-Ekialdean. |
| Cofána |
Kolonbian eta Ekuadoren. |
| Cotonamea |
Ameriketako Estatu Batuetako Texasen eta Mexiko Ipar-Ekialdean. |
| Cuitlateka |
Mexikoko Guerreron. |
| Cullea |
Perun. |
| Elamitikoa |
Elameko hizkuntza zena, gaurko Irango hegomendebaldean. |
| Esselena |
Ameriketako Estatu Batuetako Kalifornian. |
| Etruskoa |
Italia erdi-mendebaldeko Etruria haraitzinako herriko hizkuntza zena. |
| Euskara |
Euskal Herrian |
| Gamela |
Brasilgo Maranhãon. |
| Gorgotoquia |
Bolivian. |
| Haida hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Alaskan eta Kanadako Britainiar Kolunbian. |
| Huamoéa |
Brasilgo Pernambucon. |
| Huavea |
Mexikoko Oaxacan. |
| Iberikoa |
Iberiako herri zenbaitetako hizkuntza zena. |
| Irantxe hizkuntza |
Brasilgo Mato Grosson. |
| Itonamaa |
Bolivian. |
| Jalaa |
Nigeria Ipar-Eguzkialdeko hizkuntza. |
| Japoniera |
Japonian. |
| Jotía |
Venezuelan. |
| Jukaghirikoa |
Siberiako iparraldean. |
| Kalto edo Nahalia |
Mendebaldeko Indian. |
| Karankawa hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Texasen. |
| Kariría |
Brasilgo Paraíban, Pernambucon, eta Cearán. |
| Karoka |
Ameriketako Estatu Batuetako Kalifornian. |
| Ket hizkuntza |
Siberian Jenisei ondoan. |
| Koayá hizkuntza |
Brasilgo Rondônian. |
| Konomihu hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Kalifornian. |
| Koreanikoa |
Korea. |
| Kukurá hizkuntza |
Brasilgo Mato Grosson. |
| Kutenai hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Idahon eta Montanan, eta Kanadako Columbia Britanikoan. |
| Kwadi hizkuntza |
|
| Kusunda hizkuntza |
Nepalgo hizkuntza iraungi-hurrena. |
| Laal hizkuntza |
. |
| Mapudunguna |
Txilen eta Argentinan. |
| Maratinoa |
Ipar-ekialdeko Mexikon. |
| Mekejir hizkuntza (Shabo hizkuntza) |
. |
| Meroitikoa |
Meroeko Erresumaren hizkuntza zena, Sudanen. |
| Movima hizkuntza |
Bolivian. |
| Munichi hizkuntza |
Perun. |
| Nambikwarera |
Brasilgo Mato Grosson. |
| Naolan hizkuntza |
Mexikoko Tamaulipasen. |
| Natchez hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Mississippin eta Louisianan. |
| Natú hizkuntza |
Brasilgo Pernambucon. |
| Nivkh hizkuntza edo Gilyak hizkuntza |
Amur ibaiaren beheitian eta Sakhalin uhartean. |
| Omurano hizkuntza |
Perun. |
| Otí hizkuntza |
Brasilgo São Paulon. |
| Pankararú hizkuntza |
Brasilgo Pernambucon. |
| Pirahã hizkuntza |
Brasilen. |
| Puquina hizkuntza |
Bolivian. |
| Quinigua hizkuntza |
Mexiko Ipar-Eguzkialdean. |
| Sabela hizkuntza |
Ekuadoren eta Perun. |
| Salinan hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Kalifornian. |
| Sandawe hizkuntza |
Tanzanian. |
| Seri hizkuntza |
Mexikoko Sonoran. |
| Siuslaw hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Oregonen. |
| Solano hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Texasen eta Ipar-ekialdeko Mexikon. |
| Sumerikoa |
Sumerreko hizkuntza zena. |
| Taiap hizkuntza |
|
| Takelma hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Oregonen. |
| Tarairiú hizkuntza |
Brasilgo Rio Grande do Norten. |
| Tarascoa |
Mexikon |
| Tasmanikoa |
Tasmania. |
| Tauxiro hizkuntza |
Perun. |
| Tequiraka hizkuntza |
Perun. |
| Tikunera |
Kolonbian, Perun, eta Brasilen. |
| Timucua hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Floridan eta Georgian. |
| Tonkawa hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Texasen. |
| Tunica hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Mississippin, Louisianan, eta Arkansasen. |
| Warao hizkuntza |
Guianan, Surinamen, eta Venezuelan. |
| Waxo hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Kalifornian eta Nevadan. |
| Xokó hizkuntza |
Spoken in Alagoas and Pernambuco, Brasil. |
| Xukurú hizkuntza |
Brasilgo Pernambucon eta Paraíban. |
| Yámana hizkuntza |
Txileko hegoaldean. |
| Yana hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Kalifornian. |
| Yuchi hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Georgia eta Oklahoman. |
| Yuracare hizkuntza |
Bolivian. |
| Yuri hizkuntza |
Kolonbian eta Brasilen. |
| Yurumanguí hizkuntza |
Kolonbian. |
| Zuñi hizkuntza |
Ameriketako Estatu Batuetako Mexiko Berrian. |