Hondarribia

Wikipedia(e)tik

Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Hondarribia

GipuzkoaGipuzkoa
Hondarribia
Hondarribiako portua.
Hondarribiko armarria
Izen ofiziala Hondarribia
Antolaketa
Estatua
Autonomia Erkidegoa
Lurralde Historikoa
Eskualdea

Espainia
Euskal Autonomia Erkidegoa
Gipuzkoa
Bidasoaldea
Alkatea Aitor Kerejeta Cid (EAJ-EA)
Herritarra hondarribiar
Koordenatuak 43°21′58″N 1°47′35″W / 43.36611, -1.79306 (Hondarribia)Erioll world.svg Koordenatuak: 43°21′58″N 1°47′35″W / 43.36611, -1.79306 (Hondarribia)

Gipuzkoa municipalities Hondarribia.JPG

Eremua 28.63 km2
Garaiera 11 m.
Euskaldunak  %60,85 (2001)
Distantzia 19 km. Donostiara
Postakodea 20280
Biztanleria 16,315 bizt (2008)
Dentsitatea 569,86 bizt/km²
Sorrera 1203 Donostiako Forua
www.hondarribia.org

Hondarribia Gipuzkoa ipar-ekialdeko udalerria da, Txingudiko ezker aldean kokatua, Bidasoa ibaia itsasoratzen den lekuan.

Irun eta Hendaiarekin batera Txingudiko metropoli-eremua osatzen du, 90.000 biztanle dituena eta Espainia eta Frantzia estatuen artean banatua. 1203an Alfontso VIII.ak hiribildu titulua eman zion, Donostiako Forua emanez.

Gaur egun 16.000 biztanle ditu eta haren jarduera nagusiak zerbitzu sektorea, turismoa, arrantza eta nekazaritza dira. Ikuspuntu militar batetik, bere kokagune estrategikoagatik, bertan gaztelu bat eraiki zuten eta hesi batez inguratu, hiri- erdiak bere Erdi Aroko urbanismoa kontserbatu du urteen poderioz. Alde zaharretik kanpo Portu dago, arrantzaleen auzoa.

Alde zaharreko plaza


Eduki-taula

[aldatu] Historia

Sakontzeko

 Sakontzeko, irakurri: Hondarribiko historia

1203. urtean Alfontso VIII.a erregeak Hondarribiari hiri-gutuna eman zion. Erdi Aroan Hondarribia merkataritzako portu aberatsa ere izan zen, izan ere, bertatik itsasoratzen ziren Gaztelako eta Nafarroako hainbat gai (garia, ardoa, metalak...) Flandeserako eta Europarako beste portu askotarako.

Mendetan zehar Hondarribia gotorleku ia menderaezina izan zen. Kuboz eta bastioiez babestutako harresiek hiri osoa inguratzen zuten. Horiek hainbat setiotan babestu zuten hiria.

XVII.mendean

XIX. mende hasieran Hondarribia erabat suntsituta zegoen, haren alde zaharrean hondamendia besterik ez zegoen. 1805ean, berriz, egoera horretatik ateratzeko udal agintariek Nafarroarekin bat egitea proposatu zuten. Erregeak proposamena onartu zuen eta Hondarribia, Irun eta Lezo Nafarroaren baitan geratu ziren. 1810ean Thouvenot jeneralak agindua berriro Gipuzkoara itzuli ziren.

Napoleonen garaietan hiria frantsesen menpe egon zen.

Lehen Gerra Karlistaren hasieratik karlisten eskuetan erori zen,eta haiek hiria gotortuz. Alkateak, Jose Maria Iriartek, liberala zenez, Hendaiara alde egin behar izan zuen. 1836ko uztailaren 11n Lacy Evans, Britaniar Legio Laguntzailearen burua, hiria menderatzen saiatu zen, karlisten eta Frantziaren arteko komunikazioa deuseztatzeko asmoz. Hala ere ez zuen bere helburua lortu, eta britainiarrek atzera egin behar izan zuten. Tropa karlistek Gibelalde buru zutela, ingelesei erasotzea lortu zuten eta Jaizkibelgo bidetik atzera egitera behartu zituzten, Pasaiara. Hurrengo urtean liberalak berriro saiatu ziren hiria menperatzen eta Oiartzun eta Irun konkistatu ondoren Hondarribiko goarnizioaren errendizioa lortu zuten 1837ko maiatzaren 17an.

Bigarren Gerra Karlista 1872an hasi zen, baina horren eraginak ez ziren Bidasoa Behera heldu 1874. urtera arte. Urte horretan Karlosen tropek Iruni eraso zioten. Hondarribia ere inguratu zuten baina ez zuten beren asmoa bete eta setioa amaitu behar izan zuten.

Gerra bukatu ondoren berpizkunde bat izan zen, udatiarren fenomeno berria aprobetxatuz hiri berri bat eraikiz. Zabalgunea egin zuten eta Portu auzoa hirigunea bihurtu zen alde harresituaren kaltetan.

[aldatu] Udala

Sakontzeko

 Sakontzeko, irakurri: Hondarribiko Udala

Aitor Kerejeta Cid (Euzko Alderdi Jeltzalea) da Hondarribiko alkatea 2007ko hauteskundeez geroztik. Eusko Alkartasunarekin batera gobernatzen du Hondarribiko hiria.

2007ko hauteskundeetan EAJk 6 ziengotzi lortu zituen EAk 4 zinegotzi EAE-ANVk 3 zinegotzi, PSOEk 2 EBk 1 eta PPk 1

[aldatu] Auzoak

Portuko auzoko etxe koloredunak

2001. urtean Udalak auzo izen ofizial hauek onartu zituen:

[aldatu] Ikustekoak

[aldatu] Jaiak

[aldatu] Biztanleria

Biztanleriaren eboluzioa
1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2000 2005 2006 2007 2008
4.345 5.175 5.570 6.181 5.994 7.363 8.581 10.471 11.276 13.524 14.946 15.955 16.073 16.430

[aldatu] Hondarribiar ezagunak

[aldatu] Herritik kanpo jaiotako hondarribiarrak

Hondarribiak bere ingurune eta lasaitasunagatik betidanik jende asko erakarri du bertan bizitzera. Haien artean honakoak:

[aldatu] Musika taldeak

[aldatu] Ekonomia

Arrantza

Hondarribiko arrantza-portua baxurako azpisektorean baizik ez da aritzen. Ontziak bi arrantza-motakoak ditu: ur azaleko arrantza (inguraketa-arrantza eta beita biziko atun-arrantza) eta artisau-arrantza (hegaluzerako eta legatzerako ontziak).

Hondarribiko arrantza-flota 2002. urtean 28 itsasontziz osatua zen. Horietako %39,5, hau da, 15 ontzi (69 marinel), artisau-arrantzakoak ziren, eta gainerako % 60,5a, hots, 23 ontzi (312 marinel), azaleko arrantzan aritzen ziren.

Hondarribiko arrantza-flotak gehien harrapatzen dituen espezieak hauek dira: lehenbizi berdela, eta gero atuna, sardina, hegaluzea eta txitxarroa.

[aldatu] Komunikabideak eta azpiegiturak

[aldatu] Kanpo loturak