Ilargialdi

Eguzkiaren, Ilargiaren eta Lurraren kokapenak.

Ilargialdiak:
1 - ilberria
3 - ilgora
5 - ilbetea
7 - ilbehera

Ilargialdia Ilargia itxuraz aldatzen den denbora-tartea da. Itxura hau Eguzkiak argitutako Ilargi zatia da, Lurretik ikusia.

Eguzkiak Ilargiaren azaleraren erdia argitzen du (ilargi eklipseetan izan ezik) eta horregatik da distiratsua. Baina ikusgai den hemisferio argituaren zatia aldagarria da %100 (ilbetea) eta %0 (ilberria) artean.

Ilargialdiak ziklikoak dira, Lurraren, Eguzkiaren eta Ilargiaren kokapenen arabera. Hori dela-eta, ilargialdiek denbora neurtzeko erabili izan dira antzinatik, eta egutegiak sortzeko erabili.

Izenak

Lau dira ilargialdiek duten izenak euskaraz:

• Ilberria (edo Ilargi berria): alde ikusgaia iluna (ikusgaitza)
• Ilgora: egunez egun argituz
• Ilbetea (edo Ilargi betea edo Ilargi zaharra): alde ikusgaia argitua
• Ilbehera: egunez egun ilunduz

Iraupena

Bi ilbeteren arteko iraupena 29 egun 12 ordu 44 minutu eta 2,9 segundo da, hau da, 29,53 egun inguru (zehatzago $\frac{1}{\frac{1}{27,322}-\frac{1}{365,25}}$ Kopernikok aurkitutako formularen arabera). Ilargiaren periodo sinodikoa da.

Ikus, gainera

• Hil eta Hilabete
• Ilgora Gorria

Kanpo loturak

• (Ingelesez) Ilargialdiak edozein egunetan
• (Frantsesez) Ilargi egutegia egunez egun