Bi Arrosen Gerra

Wikipedia(e)tik
Ingalaterrako Gerra Zibila» orritik birbideratua)
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Lancaster etxeko larrosa gorria.
York etxeko larrosa zuria.

Bi Arrosen Gerra[1] 1455 eta 1485 artean, Ingalaterrako erregetzarako lehian, York etxea (arrosa zuria ikur zuena) eta Lancaster etxea (arrosa gorria ikur zuena) aurrez aurre ezarri zituen gerra zibila izan zen. Bi Arrosen Gerra edo Arrosen Gerra izena Erromantizismoan sortu zen, etxe bien ikurra arrosa zelako.

Guda batez ere aristokrata lurjabeek eta jaun feudalek egin zuten. Alderdi bat edo bestea hautatzea nobleen arteko ezkontza dinastikoen araberakoa izan zen. Lancaster etxeko , Joanes Gantekoa Richmondgo kondea zen, Henrike VIII.a Ingalaterrakoak gudaren azkenean izango zuen titulua. York Etxeko Burua, Edmundo Langleykoa, Cambridgeko Jaurerria zuen. Geroago, Tudor eta Estuardo Etxeetako zuzendaritzapean, Richmondshire eta Cambridgeshire ezesle eta puritanoen habi nagusiak izango ziren, hurrenez hurren. Bi alderdien arteko liskarra Henrikeren erreinaldia baino luzeagoa zen, batez ere monarkek bultzatzen zutelako.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ehun Urteko Gerran izaniko galerek Lancaster etxeko Henrike VI.ak errege izateko gaitasunik ez erakusteak Rikardo Yorkekoaren eta Warwick kondearen altxamendua ekarri zuten. Saint Albans (1455), Northampton (1460) eta Towntongo (1460) guduak galdu ondoren, Henrike VI.ak erregetza utzi behar izan zuen Rikardo Yorkekoaren seme zen Eduardo IV.aren alde.

Hala eta guztiz ere, Warwickek, Rikardo Yorkekoarekin elkar hartuta, Henrike VI.a ezarri zuen berriz errege 1470ean. Tewkesburyko gudua irabazi ondoan, Eduardo IV.ak erregetza hartu zuen berriro 1471n. 1483an, Eduardo V.a, Eduardo IV.aren semea, errege izendatu zuten, baina Rikardo III.a osabak hil eta Henrike Tudor Lancastertarren ondorengoak erregetza hartu zuen Henrike VII.a izenaz. Bi alderdien arteko gatazkak erregea Eduardo IV.aren alaba zen Elisabet Yorkekoarekin ezkondu zenean amaitu ziren (1485).

Bi Arrosen Gerrak Plantagenet etxea suntsitu eta jaun feudalen aginpidea ahuldu zuen. Era berean, Ingalaterrak Europan zuen eragina gutxitu zuen. Ordainetan, burgesen itzalaren hazkundea eta Tudor etxearen agintaldiko monarkia zentralizatuaren hasiera ekarri zuen. Historialarien ustez, gerra hark Ingalaterrako Erdi Aroaren bukaera eta Pizkundearen hasiera seinalatzen du.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Bi Arrosen Gerra Aldatu lotura Wikidatan