Iparraldeko geltokia (Donostia)

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: Iparraldeko geltokiaKoordenatuak: 43°19′04″N 1°58′37″W / 43.317756°N 1.976917°W / 43.317756; -1.976917
San Sebastián - Donostia
Estacion San Sebastian Donostia - Adif - Metro Centric.jpg

Renfe MD 449-059 en San Sebastián.jpg
Geltokiko fatxadaren eta barrualdearen ikuspegiak
Kokapena
Helbidea Frantziako pasealekua, 22; 20012
Udalerria Donostia,  Gipuzkoa
Iparraldeko geltokia (Donostia) non dagoen adierazten duen Donostia erdiguneko mapa
Geltokiaren datuak
Kodea Adif: 11511
Gunea Renfe: 1 gunea
Irekiera 1864ko abuztuaren 15a
Bidaiariak 314.800 (2010) Renfe Aldiriak kanpo[1]
Irisgarria Geltoki irisgarria
Zerbitzuak Autobus eta Taxi geralekua Pertsonadun leihatila Igogailua Komunak Kafetegia Jatetxea Kotxe alokairua Posta bulegoa Dendak Telefonoa
Nasa kopurua 3
Trenbide kopurua 6
Jabea Adif
Eragilea(k) Renfe Operadora
Zerbitzuak
Abiadura handia Alvia
Distantzia luzea Arco, Trenhotel
Distantzia ertaina Renfe Distantzia Ertaina, Intercity
Renfe Aldiriak C-1 Irun - Brinkola
d·bus 17 Gros - Amara
24 Altza - Gros - Antiguo - Intxaurrondo
37 Rodil - Zorroaga
Bestelakoak Taxi

San Sebastián - Donostia, Atotxako, Iparraldeko edota Norteko geltokia izenez ere ezaguna, Donostiako tren geltokirik garrantzitsuena da, eta Egiako auzoan kokatzen da, Atotxa auzunean. Eraikina, C. A. Letourneur ingeniari frantziarrak eraikia, 1864an inauguratu zuen Norte enpresak, eta gaur egun eraikinaren jabea Adif enpresa publikoa da. Eraikina Frantziako pasealekuan zehar hedatzen da, eta sarrera Maria Kristina zubiaren muturraren parean dauka. Donostian trenbidea ezarri zenetik geltoki nagusia da.

Geltokiak Renfe Operadora enpresaren aldirietako, distantzia ertaineko eta distantzia luzeko zerbitzuak biltzen ditu. Geltokiaren kanpoaldean Dbus eragilearen autobus geralekua dago. Gainera, Abiadura Handiko Trenak Donostian izango duen geltokia izango da.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

"Iparraldeko geltokia" izena Ferrocarriles del Norte burdinbide konpainiatik datorkio. Konpainia honen tren geltoki guztiak, hasiera batean, Iparraldeko geltokiak ziren (gaztelaniaz Estación del Norte)

Geltokiaren jabea den Adifek ofizialki San Sebastián - Donostia izena ematen dio,[2] nahiz eta geltokiko fatxadan Donostia-San Sebastián izeneko errotulua instalatu duen. Bestalde, geltokia ustiatzen duen eragileak, Renfe Operadorak hain zuzen ere, Donostia/San Sebastián izena erabiltzen du. Beste leku askotan, Donostiako Udalean barne[3], Atotxako geltokia izena agertzen da.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Espainian egondako irisgarritasun zentralizatuek eta topografiak, Pirinioek eta Alpeek, Espainia Europatik banatu egiten zuten, bidaiatzea zailduz, penintsula isolatuz eta baita babestuz ere. 1864an ordea, Donostiako iparraldeko geltokia ireki zen, eta honek Frantzia zein Italiarekiko konexio zuzena suposatu zuen. Hasiera batean geltokia behin-behinekoa zen, hiriko zabalgunea mugatzen zuen Urumea ibaiaren beste ertzean eraiki zen, isolatua. Beranduago (1905), ordea, zubi bat kokatu zen geltokiaren sarrera monumentalarekin alineaturik; Maria Cristinaren zubia. Geltoki hau Gustave Eiffel ingeniariak (Eiffel dorrearen sortzailea) Espainian utzitako obra bakarra da.

Geltoki honetaz baliatuz erbesteratu zen Elisabet II.a Espainiakoa, eta Hendaiara joan zen Francisco Franco bere kide germaniarra zen Adolf Hitlerrrekin elkartzeko.


Zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aldirikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jatorria/Helmuga < Linea > Jatorria/Helmuga
Brinkola Loiola IconoC1.png Gros Irun

Distantzia ertainekoak eta luzekoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tren mota Jatorria Tarteko geltokiak Helmuga Oharrak
Intercity Irun DonostiaZumarragaGasteizMiranda de EbroBurgos-Rosa de LimaValladolid-Campo Grande Madrid-Chamartín
MD Irun Lezo-ErrenteriaDonostiaTolosaOrdiziaBeasainZumarragaLegazpiAltsasuAraiaAgurainDulantziGasteizMiranda de EbroBriviescaBurgos-Rosa de LimaPalentzia • Venta de Baños • Valladolid-Campo Grande • Medina del Campo • Arevalo • Avila • Herradón-La Cañada • Navalperal • Las Navas del Marqués • Santa María de la Alameda-Peguerinos • Robledo de Chavela • Zarzalejo • El Escorial • Villalba del Guadarrama Madrid-Chamartín
MD Irun Lezo-ErrenteriaPasaiaDonostiaTolosaOrdiziaBeasainZumarragaLegazpiAltsasuAraiaAgurainDulantziGasteiz Miranda de Ebro
Alvia Irun DonostiaTolosaZumarragaGasteizMiranda de EbroBurgos-Rosa de LimaValladolid-Campo GrandeSegovia-Guiomar Madrid-Chamartín Zentzu bakoitzeko 2 tren egunero
Valladoliden trenbide zabaleraren aldaketa egiten da
Alvia Irun DonostiaTolosaZumarragaPamplona/IruñaTafallaTudela de Navarra Madrid-Puerta de Atocha Madriletik soilik ostegun eta igandeetan
Irunetik soilik astelehen eta ostiraletan
Alvia Irun DonostiaTolosaZumarragaAltsasuIruñeaTafallaCastejón de EbroTuteraZaragoza-DeliciasLleida PirineusCamp de Tarragona Bartzelona-Sants Zentzu bakoitzeko 2 tren egunero
Zaragozan trenbide zabaleraren aldaketa egiten da
Arco Irun DonostiaZumarragaAltsasuGasteizMiranda de EbroBriviescaBurgos-Rosa de LimaPalentziaSahagúnLeónAstorgaBembibrePonferrada
O Barco de ValdeorrasA Rúa-PetínMonforte de LemosOurense-EmpalmeGuillareiGaliziako Redondela
Vigo-Guixar Zentzu bakoitzeko tren 1 egunero
A Coruñara doan Arco trenarekin batera doa Ourensera arte
Arco Irun DonostiaZumarragaAltsasuGasteizMiranda de EbroBriviescaBurgos-Rosa de LimaPalentziaSahagúnLeónAstorgaBembibrePonferrada
O Barco de ValdeorrasA Rúa-PetínMonforte de LemosOurense-EmpalmeCarballiñoSantiago de Compostela
A Coruña Zentzu bakoitzeko tren 1 egunero
Vigora doan Arco trenarekin batera doa Ourensera arte
Trenhotel Irun DonostiaGasteizMiranda de EbroBurgos Rosa de LimaValladolid Campo Grande • Medina del Campo • Salamanca • Fuente de San Esteban-Boadilla • Ciudad Rodrigo • Fuentes de Oñoro • Villar-Formoso • Guarda • Vila Franca das Naves • Celorico da Beira • Mangualde • Nelas • Santa Comba-Dao · Pampilhosa • Coimbra • Pombal • Fátima • Entroncamento • Lisboa-Oriente Lisboa-Santa Apolónia Zentzu bakoitzeko tren 1 egunero
Trenhotel Lusitania trenarekin batera doa Medina del Campo eta Lisboa artean

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • "Estaciones de ferrocarril en España" liburua, Gonzalo Garcival (Espasa Calpe)

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Iparraldeko geltokia (Donostia) Aldatu lotura Wikidatan