Iruraitz-Gauna

Iruraitz-Gauna
Araba
Iruraitz-Gaunaren ikuspegia, Erentxun eta Egileta artean.
Izen ofiziala	Iruraiz-Gauna
Estatua Erkidegoa Lurralde Historikoa Eskualdea	Espainia Euskal Autonomia Erkidegoa Araba Agurain
Alkatea	Fernando Perez de Onraita Ortiz (EAJ)
Herritarra	iruraiztar, gaunar
Koordenatuak	42°49′52″N 2°28′30″W
Eremua	47,13 km2
Garaiera	638 m
Distantzia	19 km Gasteiza
Posta kodea	01193
Biztanleria	534 bizt (2011)
Dentsitatea	11,33 bizt/km²
Sorrera	1967
http://www.iruraiz-gauna.com

Iruraitz-Gauna Arabako ekialdean dagoen udalerria da, Aguraingo Kuadrillakoa. Gasteiztik 19 bat kilometrora dago.

Azalerari dagokionez nahiko handia izan arren (47.13 km²), udalerriak izan duen historia dela eta, oso egituratze-fisiko konplexua eta zatitua dauka, Euskal Herriko udalerririk zatikatuenetarikoa izaki.

Geografia

Ingurune naturala

638 metroko garaieran kokatzen da, Entziako mendilerropean.

Udalerri mugakideak

• Iparraldean: Barrundia.
• Hegoaldean: Arraia-Maeztu.
• Ekialdean: Agurain.
• Mendebaldean: Dulantzi eta Donemiliaga.

Historia

XIII. mendearen inguruan sortu zuten Iruraizko Ermandadea, baina gaur egun arte iraun duen agiririk zaharrena 1502ekoa da. Ermandadea hiru udalerrik osatzen zuten, Dulantzik, Burguk eta Iruraitz berak.

Udaletxea Azilun eraiki zuten 1779an, eta 1967ko otsailaren 5ean gaur egungo udalerria osatu zuten, Iruraitz eta Gauna udalerri ohiek bat egin zutenean. Gauna eta Erentxun izan ezik beste herri guztiak Iruraitz udalerri zaharrean zeuden.

Demografia

Udalerriak guztira 500 biztanle baino gutxiago ditu gaur egun, azken hamarkadotan, inguruko beste udalerri batzuk bezala, biztanleak gutxinaka baina etengabe galduz doala.

• 1930: 1.104 biztanle erroldaturik.
• 1950: 900 bizt.
• 1970: 706 bizt.
• 2007: 483 bizt.

Banaketa administratiboa

Hamaika herrik osatzen dute Iruraitz-Gaunako udalerria:

1. Alaitza
2. Arrieta
3. Azilu (herriburua)
4. Erentxun
5. Ezkerekotxa
6. Gauna
7. Gazeo
8. Gereñu
9. Jauregi
10. Langarika
11. Trokoniz

Demografia

Iruraitz-Gaunako biztanleria

1897	1900	1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1981	1991	2001	2006
*	*	*	*	*	*	*	*	706	477	425	440	474

Kultura

Jaiak

• Ekainaren 24an, San Juan eguna ospatzen da Azilun, herri-bazkaria eginez.

Ondasun nabarmenak

• Gaunako San Bitor baseliza.
• San Martin Tourskoaren eliza, Gazeon.
• Jasokundeko Andre Mariaren eliza, Alaitzan.

Kanpo loturak

• (Gaztelaniaz)(Euskaraz) Iruraitz-Gaunako udal-webgunea
• (Gaztelaniaz) Iruraitz-Gauna Auñamendi entziklopedian