Iturmendi

Iturmendi
Nafarroa
Izen ofiziala	Iturmendi
Estatua Erkidegoa Merindadea Eskualdea	Espainia Nafarroako Foru Erkidegoa Iruñeko merindadea Burunda, Sakana
Alkatea	??? (Bildu)
Herritarra	iturmendiar
Koordenatuak	42°53′22″N 2°7′7″W
Eremua	9,71 km2
Garaiera	528 m
Distantzia	45 km Iruñera
Posta kodea	31810
Biztanleria	390 bizt. (2012)
Dentsitatea	40,16 bizt./km²

Iturmendi Nafarroako udalerria da. Iruñeko merindadeko herri honek 390 biztanle zituen 2012ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera. Sakana eskualdean dago, hain zuzen ere, Burunda bailaran. Nafarroako hiriburutik 45 kilometrora dago.

Inguru naturala eta kokapena

Iturmendi 1961. urtean, Indalecio Ojangurenen argazkia.

Herria, Nafarroa mendebaldean kokatzen da, Iruñeko merindadearen mendebaldeko muturrean, Sakanako eskualdean, hain zuzen ere, Burunda bailaran. A-10 autobideak udalerria iparraldetik zeharkatzen du mendebaldetik ekialderako norabidean. Herria NA-2410 errepidearen ertzean dago Urdiain eta Bakaiku bitartean.

Iturmendik, Gipuzkoako probintziarekin egiten du muga iparraldean, Bakaikurekin ekialdean, Urdiainekin mendebaldean eta Urbasako mendizerrarekin hegoaldean.

Klima eta landaredia

Herriak klima azpiozeanikoa dauka, euriak ugariak dira, neguak hotzak eta uda garaian garai lehor labur bat izaten da. Urteko batez besteko prezipitazioak 1.400 eta 1.600mm bitartekoak eta tenperatura 10 eta 12 gradu bitartekoa da. Urteroko egun euritsuak 130 inguru izaten dira. Sakana osoan bezala, laino egunak ohikoak dira udaberri eta udazkenean. Horrez gain, bi mendilerro altuen artean dagoenez, neguan, Iruñerrian baino hotz handiagoa egiten du, nahiz eta itsasoaren mailatik altuera berdinean egon.

Ondarea

• San Miguel Arkaingeruaren parrokia: Barruan, Vianako Juan Bautista Susokoak eginiko Frantzisko Xabierkoaren irudi bat dago. Irudia alboko erretaulako goikaldean ageri da. Egile berak, erretaula nagusia ere egin zuen 1740. urtean.

Demografia

Iturmendiko biztanleria

1897	1900	1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1981	1991	2001	2006
444	431	467	441	457	466	421	418	422	401	360	371	379

2008ko erroldaren arabera, hamalau etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %3,68 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Azpiegitura eta garraioak

La Burundesa autobus konpainiaren Sakanako herriak elkartzen dituen Gasteiz-Iruñea lineak geltokia dauka herrian. Guztira hiru zerbitzu izaten dira norabide bakoitzean. Linearen ibilbidea honakoa da:

• Gasteiz - Ilarratza - Argomaiz - Agurain - Munain - San Roman - Ibarguren - Andoin - Olatzagutia - Ziordia - Altsasu - Urdiain - Iturmendi - Bakaiku - Etxarri Aranatz - Arbizu - Lakuntza - Arruazu - Uharte Arakil - Irañeta - Ihabar - Hiriberri - Etxarren - Irurtzun - Eritze - Saratsa - Añezkar - Berriobeiti eta Iruñea

Politika

Udal hauteskundeak

2007an ezin izan zen hauteskunderik antolatu, aurkeztutako bi kandidaturak (Iturmendiko Abertzale Sozialistak eta Eusko Abertzale Ekintza) Espainiako Auzitegi Gorenak legez kanpo utzi zituelako. Kudeaketa batzordeko buru -eta, beraz, alkate- Nicolás Arbizu Gabirondo aritu zen.

2011n ez zen zerrendarik aurkeztu eta Arbizuk segitu zuen jarduneko alkate.

Udaletxea

Udaletxea berez etxebizitza eraikuntza zen, 1985ean udalak eraikina erosi zuen arte. Hiru solairu dauzka eta inguruko eraikuntzek duten estilo bera dauka, izkinetan harrizko hiru egitura. 1962an eraikuntza erabat zaharberritu zen.

• HELBIDEA: Arrano Beltza kalea, 1

Alkateak

Alkateen zerrenda

1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2011	Nicolás Arbizu Gabirondo	kudeaketa batzordea
2011-	Nicolás Arbizu Gabirondo	Jardunean

Jaiak eta ospakizunak

Iturmendiko jaiak uztaileko hirugarren astean ospatzen dira.

Zerbitzuak

Iturmendi "Etxarri Aranazko Zerbitzuen Mankomunitateko" kidea da.

Ikus, gainera

• Sakana
• Nafarroako udalerrien zerrenda

Kanpo loturak

• (Euskaraz) Iturmendiko argazkiak lasonet.com webgunean.
• (Gaztelaniaz) Iturmendiri buruzko informazioa Nafarroako Gobernuaren webgunean.
• Iturmendiko Estafeta kalea Google Street View-n.