Jack Valenti

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Jack Valenti

Jack Joseph Valenti (1921eko irailaren 52007ko apirilaren 26) Ameriketako Estatu Batuetako eragin handiko lobbysta eta MPAAren presidentea urte askotan. MPAAko 38 urteko iraunaldian MPAA film sailkatze sistema sortu zuen eta mundu osoan eragin handien zuen pro-copyright lobbysta bezala ezagutu izan da.

Gaztaroa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Valenti Houston-en jaio zen, Texasen, AEB-en, 1921eko irailaren 5an. Bigarren Mundu Gerran United States Army Air Corpsko pilotua izan zen, non teniente rangua lortu zuen, 51 guda misio hegaldi burutu zituen B-25 eraso bonbaketari baten pilotu-komandante bezala eta 4 medaila jaso zituen.

Valenti-k Houstongo Unibertsitsatetik jaso zuen bere letretako B.A. titulua, eta Harvard Unibertsitatetik M.B.A. titulua. 1952an "Weekley & Valenti" kofundatu zuen, propaganda/politika konsultoria agentzia.

Karrera politikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1963ko azaroan John F. Kennedy presidenteak eta Lyndon Johnson-ek Dallas, Texasera egin zuten bidaiaren prentsa ardurdaduna izan zen Valentiren agentzia. Kennedy presidentearen hilketaren ondoren Valenti Johnson presidente izenpetze argazki famatuan agertzen da Air Force One hegazkinean, eta presidente berriarekin Washington-era joan zen. Johnson-en Etxe Zuriko egonaldiko lehen "laguntzaile berezia" izan zen. Johsnon-en presidentzialdi aroko lehen bi hilabeteak Etxe Zurian bizi izan zen. Hain zen leiala Johnsoni honakoa esatera iritxi zirela: "Johnson-ek bonba atomikoa botako balu, Valenti-k hiri berritze proiektu bat dela esango luke".

Karrera MPAAn[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1966. urtean Etxe Zuriko komisioa utzi eta MPAAren presidente bihurtu zen.

Filmak sailkatzeko sistema[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1968. urtean MPAA film sailkatze sistema sortu zuen. Hasiera batean 4 sailkatze moeta ezberdin zeuden: G, M, R, eta X. M sailkapen mota GPgatik aldatu zen laster, zein ondoren PG izenpetu zuten. X sailkapen moetak berehala arazoak planteatu zituen, pornografiaren industriak libreki erabiltzen hasi zelako marka erregistratua ez izateagatik, eta ondorioz honekin izan zuen erlazio handiena. Midnight Cowboy eta A Clockwork Orange filmak pornografikoaok zirela uste zuten batzuek X kategorian sailkatua zeudelako. 1990. urtean NC-17 sailkapena argitaratu zen helduentzako pornografia gabeko lanentzat. PG-13 sailkapena 1984. urtean agertu zen publiko hedadura zabalago bat hartzeko.

Valentik 1968. urtean sortuako sistemak Hollywoodeko estudioek behar ez zuten merkatuetatik dirua ez ateratzeko modu egokia dela frogatua izan da. MPAAren sailkapen sistemaren onodorioz estudioek komertzialki arrakastatsuagoak ziren merkatuak ikertu zituzten.

Valenti eta teknologia berriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

70. eta 80. hamarkadetan Valenti entzutetsua izan zen Sonyren Betamax VCRari egindako eraso koloretsuengatik, MPAAk filmen industria suntsituko zuela uste baitzuen. Honen inguruan AEBetako kongresuan 1982an esan zuen esaldi famatu bat: "VCRak AEBetako filma produktoreentzat eta AEBetako publikoarentzat Albert DeSalvo etxean bakarrik dagoen emakume batentzat bezain ona da.".

Valentiren predikzioen aurka, VCR-ek sortutako etxeko bideoen merkatua izan zen 80. eta 90. hamarkadetako AEBetako filma estudioen diru sarrera nagusia, DVDak VCRa baztertu zuen arte.

Digital Millennium Copyright Act[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1998. urtean presioa egin zuen Digital Millennium Copyright Act eztabaidagarria onar zezaten, Internet bidezko copyright-aren hausteak film eta diska industriei min handia egingo ziola argudiatuz.

Jubilazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Valentiren soldata 2004. urtean 1,35 milioi dolarrekoa zen eta National Journalek Washingtongo merkataritza arloko nagusien artean zazpigarren soldata altuena zela esan zuen.

2004. urteko abuztuan, 82 urte zituela, jubilatu zen eta Dan Glickmanek hartu zuen bere kargua. Joan Graves egungo sailkapen sistemako burua Valentik zehaztu zuen.

Jubilatu ostean arrisku-kapitalarekin teknologia berrien inguruan erlazionatua egon da, Legend Venturesren aholku-kontseilari izaten, non komunikabideetan inbertitzeko aukerei buruz aholkatze zuen.

Bizitza pertsonala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1962. urtean Mary Margaret Valenti-rekin eskondu zen eta 3 seme izan zituen bikoteak: John, Alexandra eta Warner Bros. estudioetako Courtenay Valenti exekutiboa, zeinek The Madeiran burutu zituen bere ikasketak. Jack eskola honi buruzko 2006an egindako dokumental batean agertzen da.

2007ko apirilaren 26an Valenti apoplexia baten konplikazio baten ondorioz hil zen. [1]

Liburuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aipamenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Jack Valenti Aldatu lotura Wikidatan