Jalisco

Jaliscoren kokaera Mexikon.

Jalisco Mexikoko erdi-mendebaldeko estatua da. 78.599 km² ditu, eta 7.350.682 biztanle zituen 2010ean. Guadalajara da hiriburua, eta beste hiri garrantzitsuak Sayula, San Martín eta Ocotlan.

Chapala aintziraren urbazterra.

Geografia

Mugakideak

Iparraldean Nayarit, Durango, Zacatecas eta Aguascalientes; ekialdean San Luis Potosí, Guanajuato eta Michoacán; hegoaldean, Michoacán eta Colima; eta mendebaldean Ozeano Barea.

Orografia

Bi alde bereizten dira Jaliscoko erliebean: menditsua bata, eta laua bestea. Klima heze epela (19° C batez beste). Lerma-Santiago ibaien arroan dago lurraldearen zatirik handiena.

Historia

1526. urtean iritsi ziren Jaliscora espainiar konkistatzaileak; Nueva Galicia izeneko lurraldearen barnean geratu zen XVI. mendearen erdialdetik aurrera. Mexikoren independentziaren ondoren sortu zen Jaliscoko estatua, eta gaur egun garrantzi handia du, Mexikoko mendebaldean batez ere.

1889. urtean, gaur egungo Nayarit estatua Jaliscoko estatutik bereizi zen.

Ekonomia

Nekazaritza da ekonomia-jarduera nagusia: artoa, garia, azukre-kanabera, kotoia, arroza eta tabakoa. Lurpeko aberastasunak handiak dira: zilarra, urrea, merkurioa, beruna, zinka. Industria bada, baina hiri handietan soilik; herri gehienak nekazariak dira.

Jaliscotar ospetsuak

• Juan Rulfo (1917-1986), idazlea.

Ikus, gainera

• Mexiko
• Mexikoko estatuen zerrenda

Kanpo-loturak

• (Gaztelaniaz) Jaliscoko gobernuaren webgunea

Erreferentziak

• Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Izan ere, egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek lizentzia librearekin laga zituen, euskal Wikipedia osatzeko proiektu baterako.